Categorie archief: Recensies

Robben, Jaap – Zomervacht

De 13-jarige Brian en vader Maurice wonen in een kleine, bouwvallige caravan op een afgelegen terrein. Brians verstandelijk en lichamelijk beperkte broer Lucien van 16 is jaren geleden opgenomen in een instelling. De jongen kan niet praten, niet lopen, begrijpt nauwelijks iets en moet overal mee geholpen worden. Brian: ”Hij woont in een bed” en krijgt soms wat aandacht van de verstandelijk beperkte Selma voor wie Brian ontluikende seksuele gevoelens heeft. Vanwege een renovatie moeten de bewoners elders worden ondergebracht. De gescheiden moeder van Brian kan Lucien niet opvangen omdat ze met haar nieuwe vlam op huwelijksreis is. Vader Maurice hoort dat hij geld krijgt als hij zoon Lucien een tijd opvangt dus de keuze is snel gemaakt. Brian zorgt voor Lucien, pa ‘werkt’ en is altijd weg. Op het terrein huizen nog een aantal vage figuren die niets van pa Maurice moeten hebben en regelmatig is er bonje. Brian is druk met Lucien: hij wast hem, kleedt hem, geeft hem eten en medicijnen, gaat met hem naar buiten. Lucien is tot steeds meer in staat door de niet-aflatende aandacht van zijn broertje (wat impliciet een grove aanklacht is tegen de ondermaatse zorginstelling). De zachtaardige Emile, die ook een tijdje op het terrein woont, helpt Brian vaak met Lucien tot grote woede van Maurice. Dan explodeert de situatie tussen de bewoners, met grote gevolgen.

Een verhaal dat nog lang onder je huid na-ijlt. Net zo’n pareltje als zijn vorige boek Birk. Robben heeft een aparte schrijfstijl. In korte, krachtige soms scherpe bewoordingen duidt hij sferen en situaties zodanig dat je ze voor je ziet. Je bent er bij, ziet Lucien strompelend naar het water lopen, beleeft Brians toewijding voor Lucien in de onmogelijke, bizarre situatie die pa heeft geschapen. De groeiende intimiteit tussen de twee broers steekt schril af tegen de toenemende haat van de andere bewoners richting pa met zijn asociale gedrag en grote bek. Brian heeft een goed inborst maar pa doet er alles aan om hem negatief te beïnvloeden en net zo te worden als hij. Het boek gaat over hoe een 13-jarige knul zich kan handhaven tussen gajes, over een strijd voor behoud en ontwikkeling van eigen waarden en de daadkracht en soepelheid van de jeugd. Brian die als een vacht is voor Lucien. Zonder hem zou Lucien het niet hebben gered en letterlijk en figuurlijk veel meer blutsen en verwondingen hebben opgelopen. Het gaat over de desinteresse van ouders voor hun kinderen; waarom hebben zij kinderen? En soms stuit je opeens op de tranen van Maurice voor zijn hond die sterft. Ook aso’s hebben zachte kanten en hun eigen waarheid. Het boek is geschreven vanuit het perspectief van Brian en beslaat twee maanden.
Citaat uit Trouw over Robben: ”Als hij de komende generatie niet aan het lezen krijgt, lukt niemand dat”.