Categorie archief: Non-fiction

De goede voorouder

Roman Krznaric – De goede voorouder Langetermijndenken voor een kortetermijnwereld

Om allerlei redenen is bij het oplossen van problemen en het inrichten van de wereld de aandacht gericht op succes op de korte termijn. Snel resultaat in welke vorm dan ook, lijkt de doelstelling.

Roman Krznaric pleit ervoor om alle beslissingen van nu te toetsen aan de vraag of ze goed zijn voor generaties na ons; gericht  op lange termijn dus.

Krznaric beschrijft hoe we langetermijndenken kunnen inzetten en daarmee de wereld voor toekomstige generaties leefbaar kunnen houden. Hij geeft voorbeelden van hoopvolle projecten.

Er moet echter veel meer gebeuren: er moeten wetten komen die de toekomstige generaties beschermen, er moeten nieuwe democratische vormen bedacht worden waarin de toekomstige generaties vertegenwoordigd worden, er moeten instituten opgericht worden die nu al de toekomstige generaties faciliteren…

Een enorme groep mensen die nu nog niet geboren zijn, is niet vertegenwoordigd bij de besluitvorming van nu terwijl ze wel geconfronteerd zullen worden met de gevolgen van die beslissingen. Krznaric zegt dat we de verre toekomst (de 7de generatie na ons) als uitgangspunt zouden moeten nemen bij alles wat we nu doen.

Het gaat niet alleen om overheden en bedrijven. Er moet ook een omslag in het denken komen bij individuele burgers. Hij geeft als voorbeeld van langetermijndenken de suggestie erfenissen niet te schenken aan de eigen kinderen maar aan instanties die zich richten op een wereld waarin onze achterachterkleinkinderen leven.

Krznaric maakt de noodzaak van het langetermijndenken heel duidelijk en ziet de noodzaak om op enige wijze de toekomstige generaties bij de besluitvorming van nu te betrekken.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Non-fiction, Uncategorized

In Orbit

Harvey, Samantha – In Orbit

Samantha Harvey beschrijft vanuit het ruimtestation ISS het adembenemende uitzicht op de aarde. Het ruimtestation draait in één dag 16 rondjes om de aarde.

Het is niet alleen het uitzicht, het is de betoverende taal die het uitzicht zichtbaar maakt, het is de invloed van het uitzicht op de bemanningsleden. Beeldschoon boekje.

Twee Russen, een Italiaan, een Amerikaan, een Britse en een Japanse beleven de aarde op grote afstand. De aarde met steeds wisselend licht. Ze zien alle kleuren blauw voor de oceaan en alle aardkleuren zonder landsgrenzen, zonder mensen. Slechts de loop van een grote rivier of gebergten zijn zichtbaar als markeringen in het landschap. Er bestaan geen grenzen. Lichtjes in de nacht waar steden zijn. Wolkenformaties die jagen. Een eindeloze beweging. Het is alsof de aarde ademhaalt.

Het uitzicht kleurt de gedachten van de zes. De bemanningsleden worden stuk voor stuk geraakt, diep geraakt. Gedachten en herinneringen die worden opgeroepen door het uitzicht zijn zo filosofisch, zo niet heldhaftig, zo gevoelig.

Voor allen is het die kleine aarde, die zo teer en kwetsbaar oogt in de oneindige kosmos.

De zes realiseren zich dat menselijke verlangens, politieke machten en onzorgvuldige omgang met de aarde een bedreiging vormen.

Het verhaal heeft geen plot; het is een beschrijving van het hier en nu in het licht van de oneindige uitgestrektheid en eeuwigheid.

Lees deze liefdesverklaring!

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Non-fiction, Recensies

Het blijft toch familie

Ali, Haroon – Het blijft toch familie “Eerste hulp bij gezinsbreuken”

‘Het blijft toch je familie’ is een verkenning, een kleine inventarisatie. Breuken in de familie ontstaan op allerlei manieren, op allerlei gronden. Haroon Ali geeft geen antwoorden, zeker geen oordeel. Hij laat zien.

Elke hoofdstuk begint met een korte omschrijving. Gezinsleden kunnen relaties zo verpesten dat gekozen wordt om afstand te nemen. Ouders kunnen hun wil opleggen waardoor kinderen geen ruimte krijgen. Partnerkeuzes kunnen leiden tot een breuk.

Er zijn tal van redenen om te breken met ouders, broers en zussen.

Niet gezien, gehoord en niet erkend worden, doet onrecht aan wie je bent en is op den duur onhoudbaar.  Verwachtingen kunnen zo gaan knellen dat vluchten de enige optie lijkt. Jezelf niet kunnen zijn, jezelf niet in vrijheid kunnen ontwikkelen, is in dit verhaal de kern. En wordt de relatie dan uiteindelijk gebroken, dan ligt er een zwaar taboe op de breuk, het is immers je familie.

De verhalen, bespiegelingen, theorieën en suggesties voor hulp kunnen je steun geven, kunnen relativeren. Zo bezien geeft het boek troost.

Er blijkt zeker binnen de queergemeenschap volop geëxperimenteerd te worden. Een andere samenlevingsvorm dan de traditionele geeft binnen de geborgenheid van samen zijn, ruimte om elkaar onderling op te vangen, elkaar te corrigeren, elkaar te steunen. Er zijn op zo’n manier vluchtwegen voor het individu. In andere culturen zijn samenlevingsvormen in grotere familieverbande bekend: grootouders, ouders, tantes en ooms in allerlei samenstellingen leven samen. Ze staan zelfs in de Bijbel beschreven.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Non-fiction, Recensies

Het Archief Jilles

Weeda, Lisa – Het Archief Jilles, een brief aan mijn grootvader

Lisa Weeda houdt een hartstochtelijk pleidooi om juist de persoonlijke en de pijnlijke verhalen te vertellen. Laten de verhalen gekend worden, zo wordt voorkomen dat ze later ontkend worden.

Opa vluchtte naar Stockholm, werd te werk gesteld als bosarbeider. De zogenaamde houthakkersfoto’s tonen opa met zijn vrienden. Dirk is duidelijk een boezemvriend. Opa wordt teruggeroepen en naar Engeland gestuurd.

Opa was 23 toen hij in Indonesië aankwam. De Nederlandse belangen moesten verdedigd worden. Er zijn foto’s van opa met ontbloot bovenlijf op een motor met een maat achterop en er is uiteindelijk een oorkonde voor luitenant ter zee 2de klasse. Er zijn vooral veel blinde vlekken. Weeda is nuchter en beseft dat er altijd stukken zullen ontbreken, tegelijkertijd vraagt ze zich af wat opa meegemaakt/ gezien heeft. Hij moet de hel meegemaakt hebben. Weeda verwijst naar ‘Revolusi’, van David Van Reybrouck.

Opa schreef namen op de achterkant van foto’s en noemde zichzelf ‘Jelle’. Hij verstopte zich; Jelle hield van mannen. Jilles heeft het veel later eenmaal aan zijn vrouw opgebiecht en heeft verder gezwegen. Delen van je zelf verstoppen kost veel energie, dat herkennen twee van de kleinkinderen die eindelijk dan toch uit de kast kwamen.

Weeda verbreekt het zwijgen, iemand moet beginnen met praten zodat er ruimte komt voor troost, (be)rouw en begrip. Een uiterst actueel gegeven! Juist in huidige tijden waar angst voor het onbekende door politici gevoed wordt en nuances niet lijken te bestaan. Klein boekje, grote impact.

(Het Archief Jilles is de Mosse-lezing die Lisa Weeda in januari 2025 hield.)

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Non-fiction, Recensies

De meeste mensen deugen

Bregman, Rutger – De meeste mensen deugen, een nieuwe geschiedenis van de mens.

Rutger Bregman weerlegt de conclusies van tal van experimenten die aan zouden tonen dat de mens van nature slecht is. Bregman komt tot een heel andere conclusie; vriendelijkheid, behulpzaamheid en solidariteit zijn menselijke basisprincipes.

Bregman toont bijvoorbeeld aan dat het wereldberoemde ‘Stanfort Prison Experiment’ waarbij studenten verdeeld werden in bewakers en gevangenen, geen bruikbare uitkomsten heeft. Om het gewenste resultaat te krijgen, werden de studenten gemanipuleerd. Bij een experiment met kinderen tijdens een zomerkamp werden kinderen aangespoord gewelddadig te zijn en bij het ‘Shock Experiment’ werd dwang uitgeoefend. Bregman behandelt onderwerpen als onderwijs, zorg, terroristenbestrijding en oorlog om zijn punt te maken, hij behandelt deze onderwerpen oppervlakkig en hoewel ik hem wil geloven, overtuigt hij niet.

Bregman maakt hooguit zijn stelling aannemelijk, bewijs leveren is lastig. Tegenover het verhaal van ‘Lord of the Flies’ bijvoorbeeld waarin het verhaal verteld wordt van een groep kinderen dat zich misgedraagt, zet Bregman het waargebeurde verhaal van een groep jongens dat op een onbewoond eiland aanspoelt en samen vreedzaam (over)leven. Een heldere tegenstelling, geen bewijs.

Bregman stelt dat als er dan toch het slechte gebeurt, het kwaad zich heeft vermomd als het goede. Ik geloof dat vermommen niet, er zijn mensen met slechte intenties, die recht praten wat krom is of gewoon staan te liegen. Interessant en een uiterst leesbaar boek dat mijn kijk op de mensheid heeft beïnvloed. Bregman is de sympathieke drammerige dominee die in alle varianten roept dat hij gelijk heeft.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Non-fiction, Recensies

Revolusi

Van Reybrouck, David – Revolusi, Indonesië en het ontstaan van de moderne wereld

David van Reybrouck beschrijft op een gedetailleerde zorgvuldige manier het dekolonisatieproces van Indonesië. Hij weet het complexe proces vanuit een internationaal perspectief helder en uiterst navolgbaar te vertellen. Hij belicht de gebeurtenissen van alle kanten, het was niet alleen een Nederlands- Indonesische kwestie, al was Nederland een van de belangrijkste hoofdrolspelers.

Het is een geschiedenis waar je als Nederlander niet trots op kunt zijn. Onthutsend hoe de geschiedenisverhalen, die vroeger op school verteld werden in een ander daglicht komen te staan. De held van toen blijkt de hele burgerbevolking van het eiland te hebben uitgemoord. Ook toen was dat volkenmoord maar voor de machthebbers was het monopolie op nootmuskaat, dus de winst, belangrijker. De geschiedenis herhaalde zich: Raymond Westerling mocht zijn gang gaan.

Ontluisterend om te lezen over de ongelooflijke domheid, kortzichtigheid, het machtsmisbruik en de arrogantie van Nederlandse machthebbers. Het wantrouwen en de haat van de Indonesiërs ten opzichte van de Nederlanders werd steeds weer gevoed met wreedheden, dwangarbeid, plundering, vernedering. Actie riep reactie op, het werd van kwaad tot erger. Partijen deden in wreedheid niet voor elkaar onder.

Het eigenbelang van de kolonisator stond voorop, de schatkist moest gevuld blijven worden. Zelfs het loslaten van Indonesië was gebaseerd op een rekensom; loslaten bracht meer geld op dan blijven. De strijd van de Indonesiërs voor hun vrijheid werd uiteindelijk een inspiratiebron voor andere kolonies, had invloed op de eenwording van Europa, de emancipatie van de Afro-Amerikanen, ect.

Het is niet voor niets geweest.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Non-fiction, Recensies