Tagarchief: literatuur

Republiek van licht

Barba, Andrés – Republiek van licht

Het verhaal speelt zich af in San Cristóbal, een fictieve stad aan de rand van het oerwoud ergens in Zuid-Amerika. Ineens staan langs de straten van het stadje kinderen te bedelen. Kinderen die er verwaarloosd uitzien met verwilderde haren en zonverbrande gezichten.

Ze spreken een onbegrijpelijke taal. Een taal die zelfbedacht blijkt te zijn. Over waar de kinderen vandaan komen wordt slechts gespeculeerd. Vanaf de eerste zin in het boek is het duidelijk: het gaat niet goed aflopen.

Na twintig jaar vertelt de ik-figuur, een naamloze ambtenaar, over zijn pogingen om met behulp van krantenartikelen, rapporten en zijn eigen herinnering het drama te reconstrueren. De ambtenaar toont lastige dilemma’s. Hadden de kinderen bijvoorbeeld gedwongen moeten worden opgenomen in opvanghuizen? Kun je het verantwoorden dat kinderen voor zichzelf moesten zorgen? Had het drama voorkomen kunnen worden?

Het bedelen wordt beroven. De kinderen werken in steeds wisselende groepjes. Handelen gaat snel en organisch. Er is in de groep kinderen geen aanwijsbare leider of hiërarchie. Ieder kind doet op het juiste moment wat er gebeuren moet. Het gedrag van de kinderen is voor volwassenen in alle opzichten onvoorspelbaar. Bijkomend probleem is dat de kinderen van de inwoners steeds duidelijker sympathiseren met de zwerfkinderen.

De onrust neemt onder de inwoners van de stad toe. Zij  verliezen de controle. Er moet iets gedaan worden. Ondersteund door een populistische burgermeester en daarmee politie en instanties, organiseren de bewoners een drijfjacht. De kinderen zijn onvindbaar. De situatie escaleert. Een supermarkt wordt overvallen en op brute wijze vermoorden de kinderen medewerkers van de supermarkt. De kinderen zijn ongrijpbaar. Langzaam maar zeker wordt het mysterie ontrafeld, te laat om het drama te voorkomen.

Het beeld van het onschuldige kind wordt omvergehaald. Toch, ondanks de berovingen en moorden die de kinderen plegen, bewonder ik deze groep. Hun levensdrang, hun onvoorwaardelijke onderlinge solidariteit en de natuurlijke manier van met elkaar omgaan is puur, origineel, naïef en getuigt tegelijkertijd van grote wijsheid. Natuurlijk verwerp ik de berovingen en de moorden. Juist de discrepantie tussen bewondering en afschuw maakt het boek intrigerend.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Literatuur, Recensies

Tot in de hemel

Powers, Richard – Tot in de hemel

Het boek begint met losse portretten van negen mensen. Er is één gemeenschappelijke noemer: in ieders leven speelt een boom een rol.

De negen kunnen uiteindelijk niet anders dan in verzet komen tegen de meedogenloze respectloze manier waarop met bomen en bossen wordt omgegaan. Wetten beschermen de gevestigde orde, niet bomen, bossen en activisten. Het gaat er hard aan toe…

In het portret wordt met terugwerkende kracht de motivatie zichtbaar die de motor van de negen blijkt te zijn om tot actie over te gaan.

Eerste portret: Nicholas, kunstenaar. Grootvader Hoel plantte een kastanjeboom die uitgroeit tot een ‘wachter’. Tweede portret: Mimi Ma, Chinese, bezit een kostbare rol, een ring en diepe herinneringen aan een gebogen moerbeiboom. Derde portret: Adam Appich geloofde in een verbond tussen hem en de esdoorn.  Vierde en vijfde portret: Ray Brinkman en Dorothy Cazaly. Een linde brengt dit echtpaar samen. Zesde portret: Douglas Pavlicek.  De ex-sergeant plant duizenden Douglas-sparretjes en zegt tegen elk boompje “vaarwel, hou vol”. Zevende portret: Neelay Mehta, beroemd gameontwerper, krijgt een briljante ingeving bij het aanschouwen van onaards leven. Achtste portret: Patricia Westerford leeft als onderzoekster alleen in en voor het bos. Negende portret: Olivia Vandergriff, student. Voor haar huis staat een boom als een levend fossiel van een soort waarmee ooit de hele wereld was bedekt.

Zij voelen de noodzaak bomen te beschermen, zien dat deze een gemeenschap vormen, dat elke boom uniek is en vechten om bomen en bossen te behouden. Alle negen ondervinden de consequenties van hun daden. Het loopt niet altijd goed af. In de wetenschap is inmiddels veel bekend. In de tijd waarin dit boek zich afspeelt, wordt die kennis pas ontdekt, verwarrende kennis. Bomen blijken te voelen, te horen en te bewegen, zorgen voor elkaar, beschermen en helpen elkaar. Zij overleven de mensheid, als wij ze niet voor die tijd hebben uitgeroeid.

Prachtig boek over liefde, trouw, verzet, anarchie en volharding én uitgebreide kennis over bomen. Een boek dat niet het irritante en zweverige van een knuffelaar heeft en mijn kijk op bomen en de mensheid heeft veranderd. Meer dan fascinerend.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Literatuur, Recensies

Norwegian wood

Haruki, Murakami – Norwegian wood

Norwegian wood van de Beatles klinkt. Door het lied wordt de volwassen Watanabe als het ware teruggeplaatst in zijn studententijd. Die studententijd begint rond de zelfmoord van Kizuki, zijn beste vriend. De zelfmoord van Kizuki is in het boek als ondertoon alom aanwezig.

Naoko, de vriendin van zijn overleden vriend, en Watanabe zijn in die tijd emotioneel op elkaar aangewezen. Omdat het praktisch niet mogelijk is om bij elkaar te zijn, schrijven ze elkaar.  Ze zijn op afstand van elkaar met huid en haar aan elkaar verbonden. De brieven zijn bepalend voor het verhaal; het zijn juweeltjes. De liefde die Watanabe voelt voor Naoko is immens. Angsten, eenzaamheid en liefde worden zo beschreven dat ik als lezer meteen meega. Zo zouden die dingen inderdaad kunnen gaan.

De studententijd overkomt Watanabe. Hij lijkt geen vat op te hebben op alles wat op hem afkomt. Het leven leeft hem. Er is liefde, verdriet, eenzaamheid, drank en sex. Het is een tijd waarin boeken en muziek terugkerende rustpunten zijn. Naoko verdwijnt. Watanabe vindt haar uiteindelijk terug in een kliniek. Ze brengen een paar intense dagen met elkaar door. Diepgaande gesprekken, hunkerend naar elkaar. Herinneringen blijken te vervagen, tegelijkertijd zijn ze bepalend en blijven ze aanwezig.

De twee delen de angst om herinneringen helemaal te verliezen, in een gat te vallen waar ze niet meer uit komen. Terug op de campus ontmoet Watanabe Midori. De twee krijgen een relatie. Midori heeft volop energie, levenskracht. Ze sprankelt, is impulsief. De twee trekken elkaar aan, stoten elkaar af; stoppen en beginnen de relatie weer. De briefwisseling met Naoko gaat ondertussen gewoon door.

Een van de belangrijkste vragen die Watanabe zichzelf stelt is of je van de ander kunt houden terwijl je grote liefde voelt voor een derde. Watanabe stelt vragen waarop hij geen eenduidende antwoorden kan geven.

Een boek met onder de woorden verborgen levenswijsheden.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Literatuur, Recensies

Extreem luid & ongelooflijk dichtbij

Foer, Jonathan Safran – Extreem luid & ongelooflijk dichtbij

De vader van Oskar is omgekomen bij de aanslagen op het WTC. In de zijlijn van het verhaal waan je je in de nadagen ervan en deze maken het verhaal loodzwaar. Foer weet echter op een briljante manier lucht in het geheel te brengen.

De negenjarige Oskar – hoofdpersoon in het boek – is een ‘Groot Ontdekkingsreiziger’ en uitvinder, ontwerper, francofiel, slagwerker, schrijver, archeoloog, verzamelaar en meer. De jongen is puur, eerlijk en soms heerlijk kinderlijk rechtlijnig. Hij vindt in een vaas, erfstuk van zijn vader, een sleutel. Bij een sleutel hoort een slot, redeneert hij, dus gaat hij op zoek. De naam Black is zijn enige aanknopingspunt en hij besluit iedereen in New York met die achternaam te bezoeken. De zoektocht is een tocht vol ontmoetingen; ontwapenend, hilarisch, grappig, lief, onverwacht; ongeloofwaardig geloofwaardig.

Of de man die niet praat echt bestaat, is niet relevant, hij is aanwezig. Naast oma is hij een van de vaste steunpilaren van Oskar. Het verhaal van opa en oma plaatst de zoektocht van Oskar in een grotere context, een lijn die teruggaat naar het Duitsland vlak voor de tweede wereldoorlog waar opa en oma elkaar ontmoet hebben of lag het toch anders?

Oskar zit vol uitersten, er zijn geen grijstinten. Soms is hij intens verdrietig, daarna vol levenslust. Hij is een irritante wijsneus, een filosoof, een denker en realist tegen beter weten in. Hij berekende dat het zoeken naar het slot eigenlijk – alleen al in tijd – een onbegonnen taak is, en gaat toch beginnen.  

Foer spint het denken van Oskar uit. Heerlijk lang tegen het langdradige af volg ik als lezer de kronkels in het denken van het veel te slimme kind. Oskar is op zoek; ik als lezer moet zoeken om verbanden te blijven zien. Het genot van nakauwen, terugbladeren en herlezen. Geen boek dat ik even tussen de bedrijven door kan lezen. Ik moet mijn hoofd erbij houden anders ontgaat me te veel. Dit boek is van een ongekende schoonheid! Een eerlijk zoeken naar hoe om te gaan met intens verdriet vanuit een enorme levenskracht. Absoluut waard om gelezen te worden.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Literatuur, Recensies

Een film met Sophia

Koch, Herman – Een film met Sophia

Stanley Forbes is een oudere regisseur en teruggekeerd in ons land. Zijn ster is dalend en in Nederland wordt er met een schuin oog naar hem gekeken. Stanley is geen gemakkelijk mens, hij weet dat hij op zijn retour is qua populariteit en kan dat geen plaats geven. Zijn laatste film in de VS was een regelrechte flop. 

Dan ontmoet Stanley Sophia, de dochter van de bekende schrijver Karl Hermans. Hij vindt haar beeldschoon en verzint ter plekke een nieuwe mozaïekfilm waarvoor hij haar kan casten. In de diverse terugblikken komen we er als lezers achter hoe de film tot stand is gekomen en kunnen ‘meegenieten’ hoe rancuneus de filmwereld is. Omdat manipulatie ook Stanley niet vreemd is, krijgt hij de ouders van de 17-jarige Sophia zover met de film akkoord te gaan. Maar hoe zich tot het meisje te verhouden? Hij meet zich de rol van vaderfiguur aan, maar merkt al snel dat hij meer dan gewone affectie voor het meisje voelt. Tijdens het draaien van de film ergert hij zich dan ook buitengewoon aan een beginnende verhouding tussen Michael Bender, de mannelijke hoofdrolspeler, en Sophia…

‘Een film met Sophia’ is geen gemakkelijk boek. Koch maakt het ons in hoofdstuk één al moeilijk om in het verhaal te komen. Een heel hoofdstuk lang lezen we de bespiegelingen van Stanley om onder een afspraak uit te komen. Ik citeer hierbij een stukje van Kochs hoofdpersoon Stanley: “Bij een boek is de eerste bladzijde voldoende, het is niet zoals bij een film, we hebben het boek nog niet gekocht, we kunnen het na de eerste bladzijde en misschien wat bladeren terugleggen op de stapel… Ik moest aan de middelbare school denken, aan die gelukzalige tijd waarin ik van elke Nederlandse roman alleen de eerste bladzijde las en daarna het uittreksel.” Zo was het bij mij ongeveer met Kochs ‘Een film met Sophia’. 

Kochs roman laat zich in wezen vertellen op twee A4’tjes. Wanneer je dan toch 276 pagina’s nodig hebt om het verhaal te vertellen aan je lezers, moet je meer geven dan een zwak non-plot. Een schrijver heeft m.i. de plicht om je als lezer het verhaal in te trekken, maar met het vullen van een flinterdunne verhaallijn met mooischrijverij blijkt dat voor Koch te moeilijk. Achtergronden van de karakters en waarom ze zo zijn geworden is wel een goede optie, maar daar doet Koch nauwelijks aan. We moeten het eindeloos zoeken in Stanleys, soms warrige, gedachten. Gelukkig maken Kochs inzoomen op het massatoerisme, de manier waarop we fotograferen en zijn cynische humor wel wat goed.

‘Een film met Sophia’ van Herman Koch, een boek vol fraai technisch Nederlands, maar al met al een weinig boeiend verhaal. Kies liever een van zijn betere romans.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Literatuur, Recensies

Als de doden niet herrijzen

Kerr, Philip – Als de doden niet herrijzen

Het verhaal speelt in 1936, het jaar waarin de Olympische Spelen in Berlijn werden gehouden. Bernie Gunther is een privédetective, werkzaam in het luxueuze Adlon-hotel te Berlijn en voormalig politieagent van de Kriminal-polizei. Gunther wordt ingehuurd door een rijke industrieel, Herr Six. Zijn dochter en haar echtgenoot zijn vermoord door de nazi’s en daarbij is een zeer waardevolle halsketting uit de kluis van het echtpaar gestolen. 

Terwijl Bernie de zaak onderzoekt, blijkt het geheel complexer dan het in eerste instantie lijkt. Behalve de ketting zijn er ook mogelijk belastende papieren gestolen, waardoor Six in de problemen kan raken. Het wordt allemaal nog spannender als blijkt dat er nieuwe Duitse machthebbers, waaronder Heydrich en Goering, bij de affaire betrokken zijn. Bernie maakt tijdens het onderzoek kennis met een aantal nogal onsmakelijke types voordat hij enig zicht krijgt op het waarom van de moorden en de diefstal. Hoewel dat niet echt bij het onderzoek hoort heeft hij een ‘ontmoeting’ met Six’ vrouw, een Duitse filmster. Samen met een gast van het hotel, de Joods-Amerikaanse activiste Noreen Charalambides, raakt Bernie betrokken bij het organiseren van een boycot van de komende Spelen, waarvoor Charalambides de nodige interviews wil afnemen. Maar dat wordt Gunther door de betrokken, volop van de ‘Spelen’ profiterende partijen, niet in dank afgenomen.

Pas na de oorlog, die Bernie door ‘flexibel’ te zijn overleeft, wordt het geheel hem in Havana, Cuba, duidelijk… 

‘Als de doden niet herrijzen’ is een ongebruikelijk boek. Kerr creëert een opmerkelijk levendig beeld van het Berlijn uit de vooroorlogse nazi-tijd. De stijl is bot en hard met veel fysiek geweld en het verhaal geeft een vrij zuiver psychologisch portret van Duitsland voor en tijdens de oorlog. Daardoor is ‘Als de doden niet herrijzen’ meer dan zomaar een misdaadroman. Het is een genoegen om het door Bernie Gunthers zelf vertelde verhaal te lezen, vooral ook door de droge humor en zijn gevatte antwoorden op de meest tricky situaties. Het plot is vol verrassingen met de nodige kruisverbanden. ’Als de doden niet herrijzen’ van Philip Kerr is een doordachte, meeslepende roman en terecht een literaire thriller genoemd.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Literatuur, Recensies, Thrillers