Tag archieven: boeken

De gedaanteverwisseling

Kafka, Franz – De gedaanteverwisseling

Wat een boek! Een eenvoudig helder verhaal dat ik aanvankelijk glimlachend begon te lezen gezien de absurditeit van het gegeven: hoofdpersoon Gregor Samsa ontdekt dat hij na een nachtje slapen is veranderd in een levensgrote kakkerlak.

Minutieus beschrijft Kafka Gregors verwondering, zijn soms hilarische pogingen zich te voegen naar  zijn nieuwe fysieke toestand en de angst die hem bekruipt bij het zien van de klok waarvan de wijzers onverbiddelijk vooruitschuiven naar het moment waarop de procuratiehouder van zijn werk voor de deur staat, een verklaring eisend voor zijn ongehoorde verzuim.

Gregor voelt zijn grote verantwoordelijkheid. Hij verdient als handelsreiziger de kost voor het hele gezin, vader, moeder, zijn zus en zichzelf. Hij kan niet verzaken en zich ziek melden is verdacht. In vijf jaar heeft hij zich nog nooit ziek gemeld. Vader, moeder, zus en procuratiehouder staan voor zijn gebarricadeerde deur en herkennen zijn veranderd stemgeluid nauwelijks meer. Uiteindelijk weet Gregor met zijn mond de sleutel van de deur open te draaien. Bij het zien van de grote, vieze kakkerlak die Gregor is, vlucht de procuratiehouder, drijft de vader Gregor terug zijn kamer in en reageert de moeder als waanzinnig. Gaandeweg het verhaal vraagt Gregor zich af waaraan hij deze afschuwelijke gedaantewisseling te wijten heeft. Aan zijn niet erg florissante relatie met zijn vader? Of is hij toch niet zo’n goede  werknemer?

Het verhaal is van een gruwelijke beklemming. Het geeft zonder terughoudendheid de sfeer weer van een overgeperfectioneerde samenleving waarin de mens zich machteloos voelt. Leven hierin is beangstigend en bedreigend. Je kijkt naar een persoon van wie elke betekenis, elke waarde en waardering langzaam maar zeker verdwijnen in een onmenselijk iets, een insect. Gregor kan niets meer en verliest daarom op alle fronten, zelfs binnen zijn familie, alle respect en goodwill, al zijn menselijke eigenschappen. Gregor kan niet meer handelen, wat zijn ontmenselijking tot gevolg heeft.  De gedaanteverwisseling is tijdens het leven van de Duits-Tsjechische Joodse jurist Kafka uitgebracht in 1915 en behoorde daar tot de verboden literatuur.

Franz Kafka

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Literatuur, Recensies

Weefwereld

Barker, Clive – Weefwereld

Weefwereld is een apart boek, het balanceert op de grens tussen literatuur, fantasie en horror, kortom voor mij een fenomeen. Het verhaal gaat over een compleet volk, dat probeert te overleven en is een verkenning van het magische, het monsterachtige, van strijd, maar ook liefde en hoop. 

Het boek start met een tapijt waarin een complete, wonderlijke wereld is geweven. Als die wereld opnieuw tot leven komt, worden er ook donkere  krachten tot leven gewekt waarvoor het volk, dat ouder is dan de mensheid, zich had willen verbergen. Om de laatste resten magie, waarvan de mensheid nog kennis heeft, te beschermen, breekt een harde wrede strijd uit.

Met het sterven van Mimi, de laatste menselijke tapijtbewaarder, komt alles in een onverwachte versnelling. Een aantal prachtige karakters doen er alles voor om het tapijt te beschermen of te bezitten: Suzanna Parrish, kleindochter van Mimi, die de mysterieuze aantrekkingskracht van de Weefwereld voelt, maar zich nog niet realiseert dat ook zij bijzondere krachten heeft; Calhoun Mooney, kleinzoon van een dichter en tegen wil en dank duivenhouder, die per ongeluk een glimp van de tapijtwereld heeft gezien; Immacolatta, een afschrikwekkende vrouw die met haar beide zusters haar zinnen heeft gezet op de ondergang van haar volk en haar dienaar Shadwell, de verkoper, die de Weefwereld gewoonweg wil verkopen…

“Niets begint ooit. Er is geen eerste moment; geen enkel woord, geen enkele plaats waaruit dit of welk ander verhaal dan ook ontspruit. Er zijn altijd contactpunten met een eerder verhaal en met de verhalen daar weer voor, hoewel de verbanden minder duidelijk worden als de stem van de verteller vervaagt, want iedere eeuw wil het verhaal horen alsof het door hem verzonnen is. Daardoor zullen heidense elementen worden opgeofferd en zal het tragische lachwekkend worden; verheven gelieven zullen sentimenteel worden en demonen veranderen in stukjes mechanisch speelgoed. Niets staat vast. De bal wordt heen en weer gekaatst; feit en fictie, geest en materie worden verweven tot patronen die alleen een fijne structuur gemeen hebben die na verloop van tijd een wereld op zich wordt. Dus zal de keuze van de plaats waar we ons verhaal beginnen arbitrair zijn. Ergens tussen een half vergeten verleden en toekomst waarvan we slechts een glimp kunnen opvangen, in. Hier bijvoorbeeld. Deze tuin, verwaarloosd, sinds de dood van de beschermvrouwe ervan, drie maanden geleden, zodat hij in het verblindend felle licht van een dag laat in augustus net een wildernis lijkt; de vruchten zijn niet geplukt, de rand van overblijvende planten is verleid tot muiterij door een zomer van stortregens en plotseling zinderende, hete dagen.”

Weefwereld is een boek voor liefhebbers, het verhaal heeft alle elementen van een sprookje: er is genoeg magie, een zoektocht, liefdesverhalen, een schurk en zelfs een draak. Zelfs erotiek heeft zijn plaats, hoewel dat in dit genre altijd wat verdraaid en groteske overkomt. De mythe van de Hof van Eden is opgenomen in het verhaal, net als kerken en priesters en een “demon”, die denkt dat hij een engel der wrake is.

Ik heb met plezier het verhaal gelezen, maar het bracht niet wat ik hoopte. Barker doet zijn best, hij maakt prachtige beelden met woorden, kleuren ontvouwen zich en knipperen briljant. De beschrijvingen zijn levendig en fascinerend, het is als het kijken naar een schilderij dat tot leven komt. Eigenlijk is het jammer dat ik er niet wat meer van kan genieten, maar ik geef de hoop niet op. Op een geven moment komt er een fantasieboek, waarbij ik helemaal kan opgaan in het verhaal. Gewoon een kwestie van geduld moet u maar denken…

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Fiction, Literatuur, Recensies, SF & Fantasy, SF & Fantasy

De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween

Jonasson, Jonas – De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween

Allan Karlsson verlaat op zijn verjaardag het bejaardenhuis in Malmköping vlak voordat de festiviteiten losbarsten. Hij heeft er geen zin in. Op zijn pantoffels loopt hij naar het plaatselijk station en wacht op de bus richting Strängnäs. Een jongeman vraagt hem een grote koffer in de gaten te houden, die Allan maar meeneemt als de man niet op tijd terugkomt. Bij station Byringe stapt hij uit. Dan rolt het verhaal verder van de ene absurde, kolderieke situatie in de andere. In de koffer blijkt een grote massa maffiageld te zitten, de reden waarom gedurende het hele boek Allan en zijn opgeduikelde vreemde vrienden achterna worden gezeten. Beurtelings door een almaar falend politiecorps en de bende Never Again. De vriendengroep breidt zich snel uit tot vier personen – Julius met een dubieuze levenswandel, kroketbakker snackbareigenaar Benny, de tierende, vloekende Schoonheid, ene Gannef, een olifant en een hond.

Het verhaal wordt consequent afgewisseld met hoofdstukken uit het verleden van de 100-jarige Allan die even idiote situaties bevatten als het “eigentijdse” verhaal, dat start op maandag 2 mei 2005 en eindigt op donderdag 16 juni.

Het is onvoorstelbaar wat de schrijver bij elkaar heeft verzonnen. Zijn fantasie reikt tot voorbij de horizon en dat is knap. Het boek is winnaar van de Swedish BookSellers Award, krijgt lovende kritieken maar mij kon het niet echt boeien. Ik irriteerde me ten eerste aan de hoofdstukken met een beschrijving van zijn verleden. Het haalt de vaart uit het verhaal. Juist op het moment dat je denkt: hoe gaat dat verder? en snel naar het volgende hoofdstuk wilt, zit je weer in tekst over vroeger. Bovendien voegt die tekst weinig toe. Je kunt verleden en heden gemakkelijk als twee boeken lezen. Uiteindelijk heb ik eerst alleen de hoofdstukken gelezen die het “heden” beschreven. Ten tweede is daar de schrijfstijl. Jonasson schrijft bijna alle dialogen (zowat 99%!) in de indirecte rede. “Tijdens de reis vroeg de jongen de chauffeur waar de oude kofferdief naartoe was gegaan. De chauffeur vertelde dat de oude man was uitgestapt bij een halte met de naam station Byringe en dat het puur toerval was dat hij daar terechtgekomen was. Daarna vertelde hij over….”.  Boring! Als laatste opmerking, maar dat is erg persoonlijk, het is niet mijn humor: niet leuk, te gemaakt, flauw. Geen aanrader dus.

Op de achterflap staat dat het boek binnenkort wordt verfilmd. Dat wordt beloofd sinds 2009. Mocht dat bewaarheid worden dan ga ik naar de bioscoop, mits een goede regisseur zich over het script heeft gebogen…

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Fiction, Literatuur, Recensies

Cel

Den Tex, Charles – Cel

Wat een bizar verhaal! Wat je in twee maanden niet kunt meemaken…
Hoofdpersoon Michel Bellicher rijdt op de grote weg waar zich voor hem plotseling een auto-ongeluk voordoet: twee doden, schroot en een grote puinhoop. Hij belt netjes 112 maar wordt door agenten in de boeien geslagen, en na een gruwelijk verhoor afgevoerd naar de cel. De auto blijkt op zijn naam te staan. Een van de doden is de voorzitter van de Enquêtecommissie Besteding Integratiegelden. Er blijkt nog veel meer op naam van Michel te staan en in zijn naam te gebeuren. Een greep: twee auto’s, een dodelijk verkeersongeluk, nog een dode, een ramkraak, 5,5 ha. tuinbouwgrond. Bellicher is zijn identiteit kwijt en moet in de gedigitaliseerde wereld opboksen tegen hogere machten. Dan ontspint zich een verhaal dat zich kenmerkt door een veelheid aan gebeurtenissen om zijn gestolen identiteit terug te krijgen. Je zoeft van Monster naar een verhuizing, naar Den Haag, Voorschoten, willige en niet-willige advocaten, naar Second Life, de fantastische 19-jarige Richard met een passie voor auto’s, bedrijven-met-dekmantel, een organisatie voor identiteitlozen, naar de broertjes Zwaal enz.

Ik vertel verder niets over het verhaal. Dat is zonde. Den Tex is een geweldige schrijver. Het boek is heel spannend, heeft een enorme vaart en is origineel en humoristisch. De dialogen zijn grappig door de schrijfstijl maar ook door de grote verschillen in karakters. Michel die zich beroofd voelt, eenzaam en tot op het bot vernederd en Richard die nuchter zijn bevlogenheid voor auto’s en racen vertaalt naar een way of life. De stijve vormelijke advocaat Klasman en de puissant rijke vader van Gijs, Michels compagnon. De superintelligente broer tegenover de geestelijk minder valide wat zorgt voor mededogen bij de lezer, in elk geval bij mij, zelfs begrip voor de onmogelijke situatie waarin de broers zitten. Het boek zit ook vol verrassende ideeën die goed zijn voor vele glimlachen.

Met Cel won Den Tex voor de derde maal de Gouden Strop. Cel is deel 2 van een trilogie over Michel Bellicher: deel 1 De macht van meneer Miller en deel 3 Wachtwoord. Voor u geldt: geen wachtwoord, niet dralen, lezen.

1 reactie

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Recensies, Thrillers

Rivier van vergetelheid

Claudel, Philippe – Rivier van vergetelheid

Ik ben een fan van Claudel. Zijn boeken lees ik zo langzaam mogelijk zodat ik optimaal kan genieten van de taal en de laatste pagina geruststellend ver weg blijft. Claudel is de ware literaire kunstenaar: hij brengt thema’s als verlangen naar een verloren geliefde, rouwverwerking en herinnering (in dit boek) subliem en zeer invoelend op de lezer over door keuze en rangschikking van zijn woorden. Ritme, klankkleur en beeldspraak is zijn gereedschap. Het boek leest als een gedicht.

Het verhaal is eenvoudig. De hoofdpersoon verliest zijn geliefde Paule en is volledig ontredderd. Hij verlaat de plek waar zij elkaar vonden en samen waren en rijdt net zolang door totdat hij komt in het plaatsje Feil, dat ligt aan de Maas in de Ardennen, waar de omgeving geen associaties meer oproept met zijn overleden vriendin. Hij huurt een kamer bij mevrouw Outsander, schrijft zijn gedachten en gevoelens van zich af en verschanst zich dagelijks in café Het Anker. De dorpsgenoten helpen hem ieder op zijn eigen manier tenslotte over het verlies heen. Gedurende een jaar verblijft hij in Feil waar de rivier de Maas hem rust geeft: “De verkleumde rivier smeedt herinneringen zodat andere beter kunnen verdrinken”. Als de heftige herinneringen en de pijn zijn verworden tot een schaduw ervan keert hij terug naar zijn woonplaats.

De taal is prachtig en heel beeldend. Claudel is een meester in het vinden van aansprekende metaforen. Door de vele beschrijvingen en overpeinzingen zou je kunnen struikelen over het overvloedig gebruik ervan. De gesprekken zijn dan een welkome afwisseling.  Bewondering voor de vertaling van Manik Sarkar in 2006.
Een mooie intense roman voor de liefhebber van literatuur.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Literatuur, Literatuur, Recensies

De thuiskomst

Enquist, Anna – De thuiskomst

Een magistraal verhaal – een historische roman – over het leven van Elisabeth Batts, die getrouwd was met ontdekkingsreiziger captain James Cook. Het verhaal begint in 1775 in hun huis op Mile End waar zij wacht op de thuiskomst van haar beroemde man die voor de tweede keer de wereldzeeën bevoer om nieuwe gebieden te ontdekken en in kaart te brengen. Hoe zal hij haar tegemoet treden na drie jaren van afwezigheid? Hoe moet zij hem de mooie, vrolijke en trieste verhalen vertellen die zij in haar hart bewaart? Wie zal zij aantreffen: de boerenzoon die is opgeklommen tot een beroemdheid, een held maar wat voor een man is eigenlijk haar echtgenoot? Zal hij eindelijk zijn maritieme aspiraties opzij zetten en de rol op zich nemen van een vader voor zijn kinderen en een echtgenoot voor zijn vrouw. De twee oudsten, Jamie en Nathaniël, hebben hun vader maar weinig gezien. Drie anderen overleden vroeg, haar enige dochter Elly door een noodlottig ongeval. Kort na zijn thuiskomst raakt Elisabeth opnieuw zwanger en hoopt dat James eindelijk hun kind ziet opgroeien. Echter opnieuw kiest de gedreven Captain Cook voor een laatste reis waarvan hij niet meer levend terugkeert.

Anna Enquist schrijft geen letter zonder de goede voorbereiding die veel van haar boeken behoeven. Het verhaal is geromantiseerd en past exact in het tijdsgewricht met de Verlichting en de maritieme ontdekkingsreizen in de 18de eeuw waar we een inkijkje in krijgen. Het boek boeit van de eerste tot de laatste letter. Met name de schildering van de vrouw Elisabeth is onovertroffen. Enerzijds zijn daar de heftige emoties als woede, tomeloos verdriet, schuld, liefde, toewijding die zich afspelen in haar innerlijk leven. Anderzijds is haar gedrag geduldig, waardig, terughoudend en schroomvallig. De schrijfstijl van Enquist is beeldend, verzorgd en toegankelijk. Haar psychologische achtergrond geeft de karakters een duidelijke meerwaarde en ook muziek speelt door de pagina’s heen. Een prachtig boek voor een breed publiek, zeker voor de dames. De Thuiskomst werd genomineerd voor de NS Publieksprijs en won een Franse literaire prijs, de Prix du Livre Corderie Royale.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Literatuur, Recensies