Categorie archief: SF & Fantasy

Klimaatverdriet

Šindelka, Marek – Klimaatverdriet

De wereld is in verval, de aftakeling van de aarde heeft een rechtstreeks gevolg op mensen. Mensen zijn apathisch geworden, zijn ziek. De stad Praag is bloedheet geworden, heftige regenbuien doen de stad overstromen. Alles is ontregeld. Door stormen is bijvoorbeeld gsm-verkeer praktisch onmogelijk geworden.

Kryštof is botanicus en verdient astronomisch grote bedragen aan het smokkelen van zeldzame planten die door de klimaatcrisis alleen maar zeldzamer dus waardevoller zijn geworden. Hij heeft voor een maffiabaas een zeldzame orchidee opgespoord en naar Wenen gesmokkeld. Een plant die op levende lichamen groeit. De dode man die gevonden is met een snee in zijn buik doet vermoeden dat hij de orchidee met zich meedroeg.

Kryštof wordt verdacht van moord en gearresteerd en ondervraagd. Het verhoor is het begin van de puzzel vol verhalen, fragmenten en ogenschijnlijke bijzaken. Marek Šindelka springt van de jeugd van Kryštof naar gebeurtenissen uit het leven van de rechercheurs, naar de tulpenmanie in het verleden, naar achtervolgingsscènes, naar de zoektocht naar de orchidee, naar het meisje waar Kryštofs jeugdvriend en hijzelf beiden verliefd op waren.

De kracht van Šindelka ligt in de wonderschone beschrijvingen en de observaties in terloopse zinnetjes zoals: de opmerking dat planten handmatig worden bevrucht omdat insecten zijn uitgestorven of dat je de mensheid moet uitroeien om de natuur te redden.

Het verhaal springt in tijd en ruimte en wordt vanuit verschillende perspectieven verteld. Dat maakt het verhaal enerzijds intrigerend en spannend waardoor je doorleest, anderzijds maakt deze vertelconstructie het verhaal rommelig. Je moet als lezer je best blijven doen om de puzzelstukjes een plek te geven. Een boeiend boek met een duidelijke boodschap: het lot van de mens is onlosmakelijk verbonden aan dat van de aarde.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Literatuur, Recensies, SF & Fantasy

Klara en de zon

Ishiguro, Kazuo – Klara en de zon

Klara is de verteller van het verhaal. Klara is een robot, een KV, een kunstmatige vriendin, gemaakt om eenzame kinderen gezelschap te houden. KV’s of AF’s (‘artificial friends’) leren door observaties hun denkvermogen te verfijnen. Ongelooflijk knap hoe Klara steeds beter interpersoonlijke communicatie kan duiden en emoties van mensen kan lezen.

Klara wordt verkocht aan een ziekelijk meisje, Josie. Klara komt bij Josie en haar moeder te wonen. Het verhaal speelt zich af in een wereld waar ‘opgetilde’ kinderen naar de universiteit kunnen. Ishiguro laat in het midden wat opgetilde kinderen zijn. Niet iedereen wordt opgetild. Josie is een opgetild kind en daar is ze zwak en ziekelijk door geworden; er is een gerede kans van vroegtijdig overlijden. Moeder voelt zich hierdoor schuldig. Een kunstenaar heeft van moeder de opdracht gekregen data van Josie te verzamelen met de bedoeling die data tegen de tijd dat Josie eventueel overlijdt, over te brengen op Klara.

Dat kunstmatige intelligentie niet feilloos is, wordt al vroeg in het verhaal duidelijk. Klara denkt dat de zon god is doordat ze, wachtend tot ze verkocht zou gaan worden, verkeerde conclusies trekt. De robots staan duidelijk niet in verbinding met zoiets als het internet, dat had zulke fouten kunnen voorkomen. Klara vraagt de zon Josie te redden en om de zon gunstig te stemmen saboteert ze een machine die veel rook uitblaast.

Klara neemt mij als lezer moeiteloos mee, ik bleef nieuwsgierig naar Klara. Ik vergat volkomen dat zij een robot was. Ze was eerder een naïef zoekend zorgzaam meisje dat lief wil doen. Ik leefde met haar mee. Het drong pas echt tot me door dat Klara een robot was, toen ze op een vuilnisbelt half gedemonteerd haar laatste zonnestralen opving. Verontrustend.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Literatuur, Recensies, SF & Fantasy

Het verhaal van de dienstmaagd

Atwood, Margaret – Het verhaal van de dienstmaagd.

Grote delen van Amerika zijn onbewoonbaar door vervuiling, andere delen zijn onleefbaar door straling, steeds meer vrouwen zijn onvruchtbaar en aangedragen oplossingen falen.

Er wordt een staatsgreep gepleegd. Amerika wordt in snel tempo omgevormd naar een totalitaire staat. Het is huiveringwekkend hoe een dictatoriale staat in korte tijd wordt vormgegeven, hoe rechten worden ontnomen en hoe angst gezaaid wordt.

Vrouwen zijn onder het nieuwe bewind geheel ondergeschikt aan de man. Is een vrouw toevallig niet getrouwd met een bevelvoerder dan wordt de vrouw tot dienstmeid gemaakt. Er zijn verschillende soorten dienstmaagden, dienstmaagden voor huishoudelijk werk en dienstmaagden voor de voortplanting. De laatste hebben slechts één functie, het onder toezicht van de vrouw des huizes krijgen van kinderen van de bevelvoerder.

Vanfred vertelt het verhaal. Ze vertelt wat haar overkomt, hoe het zover heeft kunnen komen. Atwood zorgt ervoor dat je je volledig kunt inleven in de verwarrende gevoelens en gedachten die de situatie oproept. Een situatie die zo verschillend is met wat kort daarvoor nog het gewone leven was. Vanfred had voor de staatsgreep een goede baan, had een partner en een kind. Na de staatsgreep probeerden ze samen weg te komen. Ze werden echter opgepakt en uit elkaar gehaald. Vanfred wordt gedwongen opgeleid tot dienstmeid en tewerkgesteld bij een bevelvoerder. Waar haar partner en kind zijn, is haar onbekend. Alleen ‘s nachts kan Vanfred zich overgeven aan haar herinneringen, hunkerend naar echte liefde.

Atwood beschrijft in detail een schrikbeeld. Volgens de schrijfster is het verhaal gebaseerd op een waar gebeurde geschiedenis. Het angstaanjagende is dat dit verhaal best eens werkelijk kan worden, misschien al op sommige plaatsen in de wereld werkelijk is. Het verhaal maakt bang, doet walgen, ontroert en roept soms een wrange glimlach oproept.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Literatuur, Recensies, SF & Fantasy

Verboden & Verbannen

Clemens, James – Verboden & Verbannen

Het eerste boek van de serie ‘Het boek van vuur’ heeft als titel ‘Verboden en Verbannen’. James Clemens begint zijn verhaal met een op het eerste gezicht nogal rommelige pre-proloog. Dit stuk is in de ik-vorm geschreven en dient als inleiding voor het eigenlijke verhaal.

Eenmaal in de proloog maken we kennis met een aantal hoofdrolspelers in het boek: Shorkan, Erril de oudere broer van Shorkan en Greshym de oude magiër. Omdat het rijk Alasea, vervuld van de magie van ‘Chi’ op het punt staat te worden vernietigd, besluiten de drie magiërs een laatste wanhopige poging de ‘Chi’ te behouden voor de toekomst.

In het eerste hoofdstuk, maakt Clemens een grote sprong in de tijd naar honderden jaren later. Elena is de wat dromerige dochter van een fruitteler. De vallei waarin ze woont is vruchtbaar en vol met appelboomgaarden. Ze is een eenvoudig meisje, dat samen met haar ondernemende broer Joach aan het oogsten is, wanneer ze haar eerste periode krijgt. Daarbij wordt ook haar rechterarm vuurrood. De familie viert blij dat Elena nu een ‘vrouw’ is, maar de gebeurtenis zet onverwachte raderen in beweging en het blijkt dat er nog altijd veel magie, ook zwarte, in het land is. Elena moet hoe dan ook gevangen worden genomen, ongeacht de gevolgen voor haar omgeving. Het avontuurlijke verhaal van ‘Het boek van vuur’ is gestart…

Dat ‘Verboden & Verbannen’ het eerste deel van ‘Het boek van vuur’ moest gaan worden, is al snel duidelijk. Maar dat maakt het verhaal, althans voor mij, niet meteen aantrekkelijk. In ieder hoofdstuk introduceert Clemens een of meerdere spelers die in ‘Het boek van vuur’ een rol gaan spelen. Je valt daarbij als lezer van de ene in de andere verrassing, want pas in de loop van het verhaal wordt het verband tussen al die losse introducties duidelijk.

Daarbij worden vrijwel alle mogelijke wezens uit het fantasy-genre in het verhaal verwerkt. Aan ‘overdaad schaadt’ doet de auteur niet. Als het verhaal van ‘Verboden & Verbannen’ eindelijk op gang komt, is het geen onaardige fantasy. Toch heb ik na het uitlezen van dit verhaal niet de behoefte gehad ook een van de volgende delen van ‘Het boek van vuur’ te gaan lezen.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Recensies, SF & Fantasy

Aardewerk

Aldiss, Brain – Aardewerk

Wie ‘Aardewerk’ openslaat krijgt geen gemakkelijk te volgen of licht te verteren SF-verhaal voorgeschoteld. Aldiss, die het verhaal schreef in de jaren ’60, heeft met een bijna profetische gave een wereld opgetekend waarvan we juist in deze jaren de eerste contouren ontwaren.

Er loopt een dode man in de Zuidelijke Atlantische Oceaan, hij is overleden maar zijn moderne zwaartekrachtopheffer houdt hem overeind, zodat het lijkt of hij over het water voortschrijdt. Kapitein Knowle, gezagvoerder van de Ster van Triëst, een al wat ouder koopvaardijschip, besluit het stoffelijk overschot aan boord te nemen zodat het later in Afrika kan worden begraven. Afrika is het enige continent waar nog dynamische staten liggen. Daar waar Europa, Azië en Noord-Amerika een langzame hongerdood sterven ondanks hun machtige bewapening, is er op dit laatste continent nog voldoende vruchtbare, lees niet-totaal verschraalde, vergiftige grond voor landbouw.

Knowle vindt in de zakken van de dode een stapeltje liefdesbrieven van Justine aan ene Peter en omdat hij in tegenstelling tot veel andere kan lezen, wordt hij geobsedeerd door wat ze schrijft.

Doordat er een error optreedt in de navigatiecomputer van zijn schip, strandt Knowle, samen met zijn beide bemanningsleden, op de riffen van de Afrikaanse ‘Skeletten Kust’. Als door een wonder ontmoet hij na de nodige omzwervingen Justine, die hem probeert om te brengen…

‘Aardewerk’ is een lastig verhaal. Niet alleen moeten we zien te dealen met een aarde in de nabije toekomst die hopeloos is uitgeput door overbevolking en absolute nonchalance ten opzichte van de natuur, maar ook laat Aldiss onze hoofdpersoon lijden aan ernstige hallucinaties wanneer hij onder spanning staat. Hierdoor schetst hij een uitstekend beeld van het treurige leven in onze toekomst. Met steden gebouwd op platforms tegen de schadelijke dampen en dorpen als strafkampen omdat niemand daar vrijwillig wil zijn, krijgen we een gedetailleerd beeld van de totale ontreddering waarin de maatschappij is geraakt. Dit maakt dat egoïst en pacifist Knowle uiteindelijk naar de wapens grijpt, om zo een atoomoorlog uit te lokken. Aldiss’ ‘Aardewerk’ is geen gemakkelijk te lezen boek en dat is spijtig, want de boodschap is nu meer dan actueel.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Recensies, SF & Fantasy

Kallocaïne

Boye, Karin – Kallocaïne

Het verhaal dat Leo Kall vanuit gevangenschap vertelt, speelt zich af in een nationalistische, gemilitariseerde ondergrondse stad. De stad staat op het punt om een oorlog te beginnen.

De burgers zijn niets meer dan noodzakelijke pionnen, ze zijn geheel ondergeschikt aan het geheel. Het individu is een achterhaald mensbeeld. Kinderen zijn kleine medesoldaten en worden geschonken aan de staat. Ze worden opgeleid – gehersenspoeld – om de stadstaat straks te dienen.

Als mensen al iets anders denken dan wat voorgeschreven is, dan wordt er met niemand over gesproken, ook niet met de partners of binnen het gezin met ouders. In elke woonunit zijn bijvoorbeeld een politie-oor en politie-oog aanwezig. Alles dat anders gaat dan normaal wordt gesignaleerd, elke overtreding van de norm wordt gehoord of gezien. Er is geen privacy. Alles wat burgers doen en laten, wordt gevolgd. Alles is bekend bij de overheid. Bij de minste of geringste afwijking wordt ingegrepen. De controle is onontkoombaar. Alleen gedachten zijn nog veilig. Tot Leo Kall een serum uitvindt waardoor mensen die ingespoten worden hun verzwegen en geheime gedachten gaan vertellen. Het serum heet kallocaïne, genoemd naar hoofdpersoon Leo.

Dat serum lijkt bruikbaar om potentiële verraders en andersdenkenden die de stad mogelijk bedreigen, te ontmaskeren. Het serum wordt dan ook onmiddellijk ingezet. Stilgehouden diepe gedachten, eerlijk verlangen en oprechte twijfel worden zo openbaar. Als echtgenoten al iets intiems met elkaar gedeeld hebben dan wordt dat na het inspuiten van het serum verteld en kan de partner opgepakt worden op basis van zo’n bekentenis. Ook onterechte verdenkingen, jaloerse gevoelens, kinnesinne onder partners en collega’s worden geuit en maken zo slachtoffers. Gedachten blijken manipuleerbaar.

Leo spuit het serum stiekem bij zijn vrouw in. Zij vertelt onder invloed van het serum dat ze hoopt dat de moeders van de stad een nieuwe wereld kunnen creëren, ze vertelt dat ze Leo had willen doden. Leo geeft haar aan bij de autoriteiten.

Dit boek dat in 1940 verscheen, is zeer beklemmend, onheilspellend en helaas met de technische ontwikkelingen van deze tijd, hoogst actueel.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Recensies, SF & Fantasy