Categorie archief: Literatuur

Zoete mond

Rosenboom, Thomas – Zoete mond

Rebert van Buyten is enig kind en studeert na de hbs in 1950 vanuit Arnhem enkele jaren aan de landbouwhogeschool in Wageningen waarna hij Omslag Zoete mondoverstapt op diergeneeskunde. Hij trouwt, verliest zijn vrouw Tine en dochter Lonnie en vestigt zich in Angelen. Hij raakt bekend, brengt de kinderen dierenliefde bij, maar heeft geen officiële praktijk. Zijn opkomende roem zorgt voor een dalende populariteit van Jan de Loper, een bekende, kleurrijke figuur die graag in de schijnwerpers staat. Mooie Laura Banda met haar zoete mond is moeder van Lieneke en vrouw van een immer afwezige werktuigkundige op de wilde vaart. Ze praat graag en vaak over Jan de Loper wat een gruwel is voor Rebert. Rebert voelt zich een aantal malen door hem bespot, gekleineerd en zint op zoete wraak…

Rebert van Buyten is een onzekere, kwetsbare, liefst onopvallende figuur die hunkert naar aandacht, liefde. Als hij aandacht krijgt, weet hij zich vaak geen houding te geven. Hij is een nul op communicatief vlak en in een gesprek struikelt hij onbeholpen van de ene naar de andere zin totdat hij stilvalt. Rebert heeft ook zijn goede momenten: zijn huwelijk waarbinnen hij zich weet verzekerd van begrip, geborgenheid en liefde van zijn twee vrouwen. Zijn werk als stagiair en als dierenarts in de praktijk van de onverstoorbare Beckers verricht hij toegewijd, met grote kennis van zaken. Hij voelt zich er in zijn waarde gelaten en gerespecteerd dus bloeit hij op. Net als elk ander mens.
Ook in dit boek loopt het streven van de twee hoofdpersonen alleen maar uit op obsessieve gedachten en obsessief gedrag met als gevolg schaamte en schuldgevoel. Rosenboom heeft voor hen overigens meer mededogen dan voor de personen in vorige boeken. Zij gingen uiteindelijk ten onder, Rebert niet. Bij het einde kreeg ik een wat katterig gevoel, net of het verhaal niet af was, het verdronk.

Het boek nodigt uit tot een grondige analyse van: naamgevingen, proloog, datum 9 mei 1966, de opvallende structuur van het boek, de snier naar Amerikaanse reclames, de kleur wit enz. Ik laat de analyse achterwege; dat voert te ver en menigeen haakt wellicht af. Dat zou zonde zijn want een Thomas Rosenboom verdient gelezen te worden. Zijn stijl doet me altijd denken aan die van Dostojewski: diepgravend in de psyche van een mens. Hoe denken de twee rivalen Rebert en Jan de Loper? Wat beweegt hen in hun daden? Minutieus beschrijft Rosenboom hun gevoelsleven in zijn schitterend, wat gedragen taalgebruik. Na de dood van Tine: “Hij dreef in een baarmoeder van verdriet, in vruchtwater van tranen, en hij kon er niet uit.” Kinderstemmen in lege straten: “…helder afgetekend tegen de stilte, als kleurige verfspatten op een wit vel papier.” Met Laura: “.. opeens waren ze weer samen, in een plooi van de tijd..”
Thomas Rosenboom1

Misschien moet u maar een flinke dot tijd nemen en in het boek wegzakken.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Literatuur, Recensies

De stenen kist

Eriksson, Kjell – De stenen kist

Wat op het eerste gezicht een Zweeds gezinsdrama lijkt, ontpopt zich als een moordzaak met internationale De stenen kist Kjell Erkssonvertakkingen. Josefin Cederén en haar dochtertje Emily vinden de dood op een landweggetje. Echtgenoot Sven-Erik Cederén, eigenaar van het medisch onderzoeksinstituut MedForsk, wordt ervan verdacht hen opzettelijk te hebben aangereden. Als hij enkele dagen later dood wordt gevonden, denkt de politie dat hij zich van het leven heeft beroofd. Een overval op een tv-station verandert de zaak. Activisten dwingen een nieuwslezeres een brief voor te lezen, waarin ze van MedForsk eisen onmiddellijk te stoppen met illegale dierproeven. Voor rechercheur Ann Lindell hét signaal om het onderzoek naar de dood van de Cederéns te heropenen.

Kjell Eriksson vindt Ann Lindell een heel gewone Zweedse vrouw. Ze haat onrechtvaardigheid en dus ging ze werken  bij de politie. Ann – zo’n 35 jaar – mag haar leidinggevende wel en heeft privé problemen zoals de meeste mensen. Eriksson: “Dus nogal normaal”.
Hij vindt zichzelf geen ‘bewuste’ schrijver: “Ik begin en kom dan ergens uit,” dus zijn uitgever heeft het daar wel eens moeilijk mee. Eriksson bewondert de  schrijvers Sven Delblanc, Kerstin Ekman en Torgny Lindgren. Zij vertegenwoordigen voor hem een realistische verteltraditie. Vanuit zijn achtergrond als tuinier heeft de schrijver een bijzondere interesse voor landschap en natuur. De natuur is zijn grote inspiratiebron. Vooral de rust en de stilte geven hem kracht. Misschien is het voor hem zelfs wel de essentie van het bestaan… Bron: interviews bij Schwedenkrimi.

De term literaire thriller is aardig gemeengoed vandaag de dag. Ik denk dat “De stenen kist” een boek is dat echt voldoet aan de criteria hiervoor. Het heeft een boeiende verhaallijn en om tot het plot te komen, leren we de verschillende karakters door en door kennen, vooral die van hoofdpersoon Ann Lindell. Voor de hardcore krimi-lezers weidt het boek misschien te veel uit, vooral de problemen en de zorgen van Ann beslaan de nodige pagina’s. Het plot is echter consequent en goed te volgen. Kortom, het verhaal heeft een goede afronding. Het thema  milieuterrorisme is zeer actueel en het geweld wordt terughoudend gebracht. Juist omdat Kjell Eriksson met ons allerlei zijpaden bewandelt, krijgt het verhaal bovendien reliëf en diepgang.

Kjell Eiksson

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Literatuur, Recensies, Thrillers

Weefwereld

Barker, Clive – Weefwereld

Weefwereld is een apart boek, het balanceert op de grens tussen literatuur, fantasie en horror, kortom voor mij een fenomeen. Het verhaal gaat over een compleet volk, dat probeert te overleven en is een verkenning van het magische, het monsterachtige, van strijd, maar ook liefde en hoop. 

Het boek start met een tapijt waarin een complete, wonderlijke wereld is geweven. Als die wereld opnieuw tot leven komt, worden er ook donkere  krachten tot leven gewekt waarvoor het volk, dat ouder is dan de mensheid, zich had willen verbergen. Om de laatste resten magie, waarvan de mensheid nog kennis heeft, te beschermen, breekt een harde wrede strijd uit.

Met het sterven van Mimi, de laatste menselijke tapijtbewaarder, komt alles in een onverwachte versnelling. Een aantal prachtige karakters doen er alles voor om het tapijt te beschermen of te bezitten: Suzanna Parrish, kleindochter van Mimi, die de mysterieuze aantrekkingskracht van de Weefwereld voelt, maar zich nog niet realiseert dat ook zij bijzondere krachten heeft; Calhoun Mooney, kleinzoon van een dichter en tegen wil en dank duivenhouder, die per ongeluk een glimp van de tapijtwereld heeft gezien; Immacolatta, een afschrikwekkende vrouw die met haar beide zusters haar zinnen heeft gezet op de ondergang van haar volk en haar dienaar Shadwell, de verkoper, die de Weefwereld gewoonweg wil verkopen…

“Niets begint ooit. Er is geen eerste moment; geen enkel woord, geen enkele plaats waaruit dit of welk ander verhaal dan ook ontspruit. Er zijn altijd contactpunten met een eerder verhaal en met de verhalen daar weer voor, hoewel de verbanden minder duidelijk worden als de stem van de verteller vervaagt, want iedere eeuw wil het verhaal horen alsof het door hem verzonnen is. Daardoor zullen heidense elementen worden opgeofferd en zal het tragische lachwekkend worden; verheven gelieven zullen sentimenteel worden en demonen veranderen in stukjes mechanisch speelgoed. Niets staat vast. De bal wordt heen en weer gekaatst; feit en fictie, geest en materie worden verweven tot patronen die alleen een fijne structuur gemeen hebben die na verloop van tijd een wereld op zich wordt. Dus zal de keuze van de plaats waar we ons verhaal beginnen arbitrair zijn. Ergens tussen een half vergeten verleden en toekomst waarvan we slechts een glimp kunnen opvangen, in. Hier bijvoorbeeld. Deze tuin, verwaarloosd, sinds de dood van de beschermvrouwe ervan, drie maanden geleden, zodat hij in het verblindend felle licht van een dag laat in augustus net een wildernis lijkt; de vruchten zijn niet geplukt, de rand van overblijvende planten is verleid tot muiterij door een zomer van stortregens en plotseling zinderende, hete dagen.”

Weefwereld is een boek voor liefhebbers, het verhaal heeft alle elementen van een sprookje: er is genoeg magie, een zoektocht, liefdesverhalen, een schurk en zelfs een draak. Zelfs erotiek heeft zijn plaats, hoewel dat in dit genre altijd wat verdraaid en groteske overkomt. De mythe van de Hof van Eden is opgenomen in het verhaal, net als kerken en priesters en een “demon”, die denkt dat hij een engel der wrake is.

Ik heb met plezier het verhaal gelezen, maar het bracht niet wat ik hoopte. Barker doet zijn best, hij maakt prachtige beelden met woorden, kleuren ontvouwen zich en knipperen briljant. De beschrijvingen zijn levendig en fascinerend, het is als het kijken naar een schilderij dat tot leven komt. Eigenlijk is het jammer dat ik er niet wat meer van kan genieten, maar ik geef de hoop niet op. Op een geven moment komt er een fantasieboek, waarbij ik helemaal kan opgaan in het verhaal. Gewoon een kwestie van geduld moet u maar denken…

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Fiction, Literatuur, Recensies, SF & Fantasy, SF & Fantasy

De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween

Jonasson, Jonas – De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween

Allan Karlsson verlaat op zijn verjaardag het bejaardenhuis in Malmköping vlak voordat de festiviteiten losbarsten. Hij heeft er geen zin in. Op zijn pantoffels loopt hij naar het plaatselijk station en wacht op de bus richting Strängnäs. Een jongeman vraagt hem een grote koffer in de gaten te houden, die Allan maar meeneemt als de man niet op tijd terugkomt. Bij station Byringe stapt hij uit. Dan rolt het verhaal verder van de ene absurde, kolderieke situatie in de andere. In de koffer blijkt een grote massa maffiageld te zitten, de reden waarom gedurende het hele boek Allan en zijn opgeduikelde vreemde vrienden achterna worden gezeten. Beurtelings door een almaar falend politiecorps en de bende Never Again. De vriendengroep breidt zich snel uit tot vier personen – Julius met een dubieuze levenswandel, kroketbakker snackbareigenaar Benny, de tierende, vloekende Schoonheid, ene Gannef, een olifant en een hond.

Het verhaal wordt consequent afgewisseld met hoofdstukken uit het verleden van de 100-jarige Allan die even idiote situaties bevatten als het “eigentijdse” verhaal, dat start op maandag 2 mei 2005 en eindigt op donderdag 16 juni.

Het is onvoorstelbaar wat de schrijver bij elkaar heeft verzonnen. Zijn fantasie reikt tot voorbij de horizon en dat is knap. Het boek is winnaar van de Swedish BookSellers Award, krijgt lovende kritieken maar mij kon het niet echt boeien. Ik irriteerde me ten eerste aan de hoofdstukken met een beschrijving van zijn verleden. Het haalt de vaart uit het verhaal. Juist op het moment dat je denkt: hoe gaat dat verder? en snel naar het volgende hoofdstuk wilt, zit je weer in tekst over vroeger. Bovendien voegt die tekst weinig toe. Je kunt verleden en heden gemakkelijk als twee boeken lezen. Uiteindelijk heb ik eerst alleen de hoofdstukken gelezen die het “heden” beschreven. Ten tweede is daar de schrijfstijl. Jonasson schrijft bijna alle dialogen (zowat 99%!) in de indirecte rede. “Tijdens de reis vroeg de jongen de chauffeur waar de oude kofferdief naartoe was gegaan. De chauffeur vertelde dat de oude man was uitgestapt bij een halte met de naam station Byringe en dat het puur toerval was dat hij daar terechtgekomen was. Daarna vertelde hij over….”.  Boring! Als laatste opmerking, maar dat is erg persoonlijk, het is niet mijn humor: niet leuk, te gemaakt, flauw. Geen aanrader dus.

Op de achterflap staat dat het boek binnenkort wordt verfilmd. Dat wordt beloofd sinds 2009. Mocht dat bewaarheid worden dan ga ik naar de bioscoop, mits een goede regisseur zich over het script heeft gebogen…

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Fiction, Literatuur, Recensies

Rivier van vergetelheid

Claudel, Philippe – Rivier van vergetelheid

Ik ben een fan van Claudel. Zijn boeken lees ik zo langzaam mogelijk zodat ik optimaal kan genieten van de taal en de laatste pagina geruststellend ver weg blijft. Claudel is de ware literaire kunstenaar: hij brengt thema’s als verlangen naar een verloren geliefde, rouwverwerking en herinnering (in dit boek) subliem en zeer invoelend op de lezer over door keuze en rangschikking van zijn woorden. Ritme, klankkleur en beeldspraak is zijn gereedschap. Het boek leest als een gedicht.

Het verhaal is eenvoudig. De hoofdpersoon verliest zijn geliefde Paule en is volledig ontredderd. Hij verlaat de plek waar zij elkaar vonden en samen waren en rijdt net zolang door totdat hij komt in het plaatsje Feil, dat ligt aan de Maas in de Ardennen, waar de omgeving geen associaties meer oproept met zijn overleden vriendin. Hij huurt een kamer bij mevrouw Outsander, schrijft zijn gedachten en gevoelens van zich af en verschanst zich dagelijks in café Het Anker. De dorpsgenoten helpen hem ieder op zijn eigen manier tenslotte over het verlies heen. Gedurende een jaar verblijft hij in Feil waar de rivier de Maas hem rust geeft: “De verkleumde rivier smeedt herinneringen zodat andere beter kunnen verdrinken”. Als de heftige herinneringen en de pijn zijn verworden tot een schaduw ervan keert hij terug naar zijn woonplaats.

De taal is prachtig en heel beeldend. Claudel is een meester in het vinden van aansprekende metaforen. Door de vele beschrijvingen en overpeinzingen zou je kunnen struikelen over het overvloedig gebruik ervan. De gesprekken zijn dan een welkome afwisseling.  Bewondering voor de vertaling van Manik Sarkar in 2006.
Een mooie intense roman voor de liefhebber van literatuur.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Literatuur, Literatuur, Recensies

Kwetsbaar

Rosnay, Tatiana de — Kwetsbaar 

Het verhaal speelt zich af in Frankrijk. Justine, freelance vertaalster, en haar Engelse echtgenoot architect Andrew krijgen het bericht dat hun dertienjarige zoon Malcolm is aangereden en in coma ligt. Een periode van angst en wanhoop breekt aan. Beide ouders verzinken in hun eigen verdriet, wrok en onbegrip voor elkaar. Waar Andrew de uitkomst van het politieonderzoek nog wil afwachten, probeert Justine zelf de toedracht van het ongeluk te achterhalen. Ze reist met haar wijze schoonmoeder Arabella en dochtertje Georgia af naar Biarritz, een schokkende waarheid tegemoet.

De thema’s die De Rosnay in haar boek heeft verwerkt zijn ouderliefde, en dan met name moederliefde, de leugen en kwetsbaarheid. Een korte toelichting hierop:
Het is het ergste wat je kan overkomen: je kind in coma na een ongeluk. De relatie tussen de ouders komt op scherp te staan doordat de twee personen op hun eigen manier en volkomen tegengesteld aan elkaar omgaan met hun emoties. Het verhaal ontrolt zich vanuit haar perspectief. De liefde voor haar zoon laat zich lezen in alles wat ze doet of nalaat. Elke handeling, elke gedachte is van hem doortrokken, van de mogelijke scenario’s die rondtollen in haar brein.
De leugen is de oorzaak van het ongeluk. De leugen die twee mensen al jaren angstvallig verbergen en hen rücksichtslos doet besluiten hun gedrag op het moment van het ongeluk te ontkennen, er is niets ernstigs gebeurd.
Hoe kwetsbaar is je leven. In een split second staat het op zijn kop, is het voorbij of onafwendbaar veranderd. De titel vind ik goed gekozen. Door het hele boek heen in alle personen, situaties en interacties dringt de kwetsbaarheid zich op. Het dwingt je als lezer hierbij stil te staan. 

De Rosnay (1961) brak door met  ‘Haar naam was Sarah’ en ook in de roman ‘Kwetsbaar’ schetst zij een aansprekend familiedrama. Ik vind het boek goed geschreven. De stijl is aangepast aan de situaties en het gevoelsleven. Korte, nerveuze openingszinnen benadrukken de ontreddering van Justine. De zinnen worden langer, het woordgebruik prozaïscher bij de flashbacks, haar eigen jeugdherinneringen en die aan haar zoon. Een boek met een boodschap. Lezen? Lezen.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Literatuur, Recensies