Carter, Miranda – De ondergang van het oude Europa
“De ondergang van het oude Europa” is geen roman, het is historisch boek gebaseerd op feiten. Miranda Carter voegt niet af of toe, maar toch leest het boek veelal als een roman. Knap werk. Misschien had de Engelse titel “The three Emperors” de lading wat beter gedekt, immers George, Nicholas en Wilhelm waren drie keizers én drie koninklijke neven.
“De ondergang van het oude Europa” begint rond 1860, waarbij Carter ons inzicht geeft in de achtergronden van het leven, de families en de persoonlijke verhoudingen tussen de drie mannen. George van Engeland was een eerste generatie-neef van zowel Wilhelm (Duitsland) als Nicholas (Rusland). Nicholas en Wilhelm waren achterneven, al was Wilhelm wel een directe neef van Nicholas’ vrouw Alexandra. De profielen van de drie mannen worden ons in het boek op fascinerende wijze geschetst. 
Het is interessant om te lezen hoe de onderlinge positie van de drie landen (Engeland, Duitsland en Rusland) op het wereldtoneel en ook hun verhoudingen wijzigen. Hoewel de neven probeerden nauwe persoonlijke banden te blijven onderhouden, kan dit niet voorkomen dat de Eerste Wereldoorlog uitbreekt.
Het gedeelte van het boek waarin Carter beschrijft hoe George, Nicholas en Wilhelm handelen als hun landen langzaam maar zeker opschuiven richting gewapend conflict, is schokkend. George verzekert Nicholas bijvoorbeeld “Je kunt altijd rekenen op mij als je vriend.” Maar tijdens de Russische revolutie, trekt George zijn aanbod aan Nicolas voor amnestie in Engeland doodleuk weer in. De anti-Russische gevoelens in Engeland zijn te sterk. Dit leidde tot de moord op niet alleen tsaar Nicolaas, maar ook op zijn vrouw en vijf kinderen.
Uiteraard zijn er aanmerkingen te maken, hoe goed het verhaal ook is geschreven. Zelf raakte ik nu en dan behoorlijk in de war doordat Carter verschillende namen voor dezelfde persoon gebruikt. Bijvoorbeeld; Wilhelm is ook William en Willy. Maar Wilhelms zoon heet ook Willy. Zeker bij het gebruik van Russische namen, zonder verdere referentie, was dat even zoeken.
“De ondergang van het oude Europa” is een kloek en onderhoudend boek. Voor iedereen die geïnteresseerd is in de Europese geschiedenis en die van haar koningshuizen, lijkt het mij eigenlijk “een must”.
