Tag archieven: literatuur

Wees onzichtbaar

Isik, Murat – Wees onzichtbaar

Het is 1983. Na een verblijf van drie uitzichtloze jaren in Duitsland komen de vijfjarige gevoelige Metin en zijn oudere zusje met hun ouders wonen in de Bijlmermeerse flat Fleerde in Nederland. Het politiek asiel van de Turkse vader was in Duitsland afgewezen. De droom van de ouders – kinderen op vwo, daarna universiteit – moet worden verwezenlijkt; in Turkije was die droom kansloos. De vader is werkeloos, communist, zeer egocentrisch, smijt met geld voor eigen gerief en drinkt, nee: zuipt waarna hij regelmatig zijn vrouw en kinderen aftuigt. Metin en zijn zusje krijgen van moeder het advies zoveel mogelijk onzichtbaar te zijn. Metin doorloopt de basisschool redelijk goed en haalt zelfs het vwo. Daar wordt hij echter verschrikkelijk gepest en voelt zich een nul. Hij heeft het zwaar thuis door de vaak blinde razernij van pa, die niet wenst mee te bewegen met alles wat Nederlands is. Dan komt Turkse Kaya op zijn pad, een extraverte, beminnelijke jongeman die het liefst als een flierefluiter door het leven gaat. Hij komt voor Metin op, zet de pesters op hun nummer en trekt na het vwo de wereld rond. De zus van Metin studeert geneeskunde, Metin kiest uiteindelijk voor rechten. De inmiddels mondige kinderen vormen met de moeder een steeds sterker front tegen de vader.

Zeshonderd pagina’s telt het boek, opgesplitst in drie delen, die bestaan uit vele kleine hoofdstukken. Isik heeft een heldere, toegankelijke schrijfstijl. Moeiteloos schetst hij sferen als verdriet, hopeloosheid, eenzaamheid, moedeloosheid, vreugde, verliefdheid. Dat alles met humor en rake vergelijkingen. Het boek leest gemakkelijk ondanks de toch zware thema’s, die ter sprake komen. De struggle for life van immigranten enerzijds, de profiteurs van de staat anderzijds; het monddood maken van kinderen. Dat alles tegen de achtergrond van een aanvankelijk vooruitstrevende Bijlmer, die steeds meer verpaupert met werkeloosheid, criminaliteit en drugsgebruik.

Een boek waarvoor Murat Isik de Libris Literatuur Prijs 2018 ontving. Een boek dat echt iedereen kan lezen. Bewonderenswaardig, zo laagdrempelig geschreven en met een impact, die nog lang na-ijlt. Isik en zijn pen ontroeren, duidelijk zichtbaar.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Literatuur, Recensies

De winter voorbij

Allende, Isabel – De winter voorbij

Lucía (60) komt uit Chili, woont in Brooklyn in een koud, nikserig souterrain met chihuahua Marcelo. Ze is alleenstaand, heeft dochter Daniëlla en geeft les op de universiteit in New York. Ze mist seks, romantiek en liefde.
Richard Bowmaster heeft 4 katten, een succesvolle academische carrière, schrijft haiku’s, speelt piano, is alleen, vreselijk gierig en bewoner-eigenaar van het pand en op de universiteit de baas van Lucía. Hij maakt in de snerpende kou een botsing met de jonge, illegale immigrante Evelyn uit Guatemala.
Evelyn heeft 2 broers die zijn vermoord door een bende, vader blijkt bigamist en is niet in beeld. Ze wordt opgevoed door haar grootmoeder. Er heerst een angstcultuur in het dorp en onder de bevolking. Evelyn is grotendeels haar spraakvermogen en eetlust kwijt door de gruwelijkheden, de armoede en corruptie in het land.
Door een bizar toeval kruisen de levens van Lucía, Richard en Evelyn elkaar en komen ze opgescheept te zitten met een lijk, een pistool en een auto waarvan ze zich als de wiedeweerga van moeten ontdoen. Het is steenkoud, zal het hun lukken uit handen van bendes, misdadigers en politie te blijven? En brengt deze absurde tocht hen nog iets positiefs?

Een fantastisch boek, rauw, humoristisch, tragisch, geëngageerd en ook positief.
Het verhaal speelt in deze tijd waarin Trump de macht grijpt. Belangrijkste thema is de ellende van de illegale immigranten in onze hedendaagse samenleving. Mensen die hun land ontvluchten dat geteisterd wordt door honger en terreur, door machtsmisbruikers met helse maatregelen tegen de arme bevolking, opstandelingen tegen hekken spijkeren en zichzelf verrijken. En hier gekomen gaat het misbruik van migranten door… Maar het is ook een verhaal over hoop: de winter gaat voorbij.
In het begin van het boek worden de drie hoofdpersonen beschreven. Als de idiote tocht aanvangt, wordt deze afgewisseld met de levensverhalen van de drie. Dat stremt het eigenlijke verhaal (dus heb ik deze apart gelezen). De karakters zijn uitstekend uitgewerkt, ook die van een aantal ‘bij-figuren’.
Het einde is wat zoetig. Ik vind dat wel oké. Naast het thema illegale immigranten geeft Allende ook het ouder worden een plaats, de aanvaarding ervan en het grijpen van een tweede kans. Allende geeft het goede voorbeeld. Op haar 75ste is zij weer een relatie aangegaan en – pikant detail – de uitverkorene lijkt volgens haar op Richard.

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Literatuur, Recensies

Nultijd

Zeh, Juli – Nultijd

Sven heeft samen met Antje een duikschool in Arrecife op Lanzarote. Hij is Duitsland ontvlucht na zijn rechtenstudie en wil niets meer te maken hebben met oordelen en veroordelen van mensen, de hovaardige elitaire houding van rechters en advocaten en alle onrecht. Sven houdt zich dus verre van de levens van anderen; hij is toeschouwer, geen deelnemer. Rustig mensen duiken leren op een afgelegen, stille plek, daar is hij goed in.
Sven haalt Theo en Jola (Duitsers) op die tegen een gigantisch bedrag hem gedurende twee weken inhuren: naast duiken uit eten, omgeving afstruinen enz. Het blijkt een vreemd, excentriek stel. Theo “de ouwe” is filmproducent, Jola is mooi, actrice en wil per se een belangrijke filmrol spelen. Zij maken regelmatig ruzie, tarten Svens regels en spelen gemene spelletjes. Jola dringt zich op aan Sven die ondanks alles toch zwaar onder de indruk raakt van haar en zijn motto ‘blijf toeschouwer’ niet meer waarmaakt. Hij wordt meegesleurd richting een driehoeksverhouding. Vriendin Antje ziet het aan. De sfeer rondom Sven verandert en de eilandbewoners keren zich tegen hem en niet alleen zij, getuige de jammerlijke, dramatische plot…

Een boeiende psychologische roman in een kleine setting met als hoofdpersoon Sven die uitgebreid wordt beschreven, evenals Antje. Theo en Jola leer je kennen in gesprekken met Sven én Jola’s dagboek. Van met name Jola is moeilijk hoogte te krijgen door haar vaak volslagen tegenstrijdig handelen en denken. Ze ‘acteert’ er flink op los en laat je als lezer in opperste verwarring achter. Ze speelt mensen tegen elkaar uit en vindt alles geoorloofd wat kan leiden tot de felbegeerde filmrol.
Duiken is geen sinecure en kan levensgevaarlijke situaties opleveren. De nultijd is de tijd waarin een duiker maximaal onder water kan blijven om verantwoord recreatief te duiken. Wordt Svens duik in het leven van Jola zijn ondergang?  Kun je je te allen tijde aan je principes en waarden vasthouden zonder dat dat weer andere problemen met zich meebrengt?
Duik er eens in.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Literatuur, Recensies

Huis van herinneringen

Gerrard, Nicci – Huis van herinneringen

De broze, bijna blinde Eleanor wordt binnenkort 95 jaar. Haar kinderen vinden het beter dat zij naar een verzorgingshuis gaat in plaats van in het grote huis te blijven, waar zij met wijlen haar man Gil en hun kinderen woonde. Zij willen alles in huis wel sorteren en opruimen maar Eleanor gaat daar dwars voor liggen. Peter, een vriend van een van haar kleinzoons, zit op dat moment vol liefdesverdriet en verwarring en wil wel een time-out. Hij komt de oude dame helpen. Tussen die twee groeit een bijzondere vertrouwensband en als Peter stuit op vreemde, hartstochtelijke brieven opent Eleanor haar hart en vertelt hem haar hele geschiedenis: over de oorlog, de vaak moeilijke omgang met haar ouders en haar halfzusje Merry en over de liefde. Welk duister geheim draagt zij met zich mee? In hoeverre verandert een mens als hij de belangrijkste beslissingen en gebeurtenissen uit een ver verleden met zich mee torst en niet deelt? Of uiteindelijk wel?

Gerrard schreef een roman die aanvankelijk in de eerste versnelling doordobbert, bijna saai zelfs. Toch weet ze in de tweede helft van het boek een niet-aflatende, onderhuidse spanning te creëren waardoor het verhaal je stevig in zijn greep krijgt, én houdt: het boek moest uit. De manier waarop Gerrard de lezer meeneemt in het verleden van Eleanor is ronduit knap. Verleden en heden wisselen zich moeiteloos af. Deze verteltrant met zijn lange flashbacks, die Gerrard met name hanteert tijdens de gesprekken met Peter, neigt naar een ‘raamvertelling’.
Hoofdpersoon Eleanor is neergezet als een krachtige persoonlijkheid in tegenstelling tot haar labiele halfzusje Merry. Ook schept Gerrard een forse tegenstelling tussen de twee geliefden van Eleanor: de keurige dokter Gil en de kleurige Michael. Het allesomvattende thema is het verleden, de herinneringen. Dat maakt je rijk, vormt je en kan je troost bieden. Aan het eind van je leven neem je afscheid van alles en iedereen om je heen en kun je ook terugkijken op je eigen huis van herinneringen.

De wat te rustige eerste helft en een paar vergezochte wendingen ten spijt, een lekker leesbaar boek.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Literatuur, Recensies

Doodverf

Heijden, van der, A.F.Th. – Doodverf

In de proloog spuugt Gesù, een verdorven Italiaanse kidnapper van baby’s in de Gouden Driehoek, een venijnige, ontluisterende tirade uit over het even verdorven Nederland… De toon is gezet.
De drie vrienden Albert, Flix en Thjum trekken al hun hele leven met elkaar op. Albert verdient de kost met het smokkelen van brieven, later van jonge kinderen naar Nederland voor zijn opdrachtgever Gesù. Flix is een homoseksuele kunstenaar en streeft bezeten naar de ultieme vorm van hyperrealisme. Het ‘doodsmuseum’ van Pompeii met afgietsels van echte, gestorven mensen, is zijn grote voorbeeld. Hij experimenteert met windsels gedrenkt in gips waarmee hij de proefpersoon volledig bedekt op de neusgaten na. Thjum is acteur, verliefd op Flix en wil wel als proefpersoon dienen voor het morbide kunstenaarsproject. Keer op keer laat hij zich in de windsels wikkelen, speelt een sterfscene en wordt op het allerlaatste moment opengeknipt. Doel is dat Flix van het gestolde gips een afgietsel maakt dat de meest realistische kunst moet verbeelden. Maar hoe ver wil de kunstenaar gaan? En hoe valt de verhaallijn kidnapping van levende en dode waar te passen in het hyperrealisme van Flix?

Doodverf was eerder als verhaal gepubliceerd in zijn romancyclus De tandeloze tijd. Van der Heijden heeft het er uitgelicht en aangevuld. De voorletters van de hoofdpersonen komen niet toevallig overeen met die van de schrijver. Wat beoogt de auteur hiermee? Het antwoord is waarschijnlijk dat Van der Heijden met het verhaal de lezer met wezenlijke, ethische vragen wil confronteren rondom het streven naar ultieme kunstuitingen. Het kan toch niet de bedoeling zijn dat levens worden opgeofferd ten behoeve van de kunst?
Het verhaal is onderverdeeld in vele hoofdstukken en elk hoofdstuk draagt de naam een persoon in steeds afwisselend perspectief.

Het is een ongelooflijk boek, aanvankelijk wat saai, later met een continue onderhuidse spanning, rauw en heftig, op het laatst afgrijselijk. Het verhaal heeft thrillerachtige aspecten maar is geen thriller, eerder een literaire roman zonder enig romantisch tintje.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Literatuur, Recensies

Liefdesdood

Boogaard, vande, Oscar – Liefdesdood

Vera, dochtertje van Oda en Paul, verdrinkt in het zwembad van de buren Inez en Hans. Oda heeft Vera, zoals ze wel vaker doet, afgezet bij buurvrouw Inez. Ontsteld gaan ze later gedrieën naar het mortuarium in het ziekenhuis waar Vera is gebracht en volslagen in shock verlaat Oda het pand. Een dag later staat ze verslagen en verdrietig voor hun neus met twee koffers.

Zeven jaar later komt Paul – luitenant-kolonel – vanuit Paramaribo terug naar huis, naar Oda van wie hij zielsveel houdt. Hij laat Bakabana, met wie hij samenleefde, en haar dochter Jane achter. Oda weet dat hij het bed met haar deelde. Oda is inwendig woest. Ze vond het alleen zijn prima en moet nu weer rekening houden met haar man. Ze verbant hem naar de oude kamer van Vera. Hun gedrag verandert van liefdevol naar onwaarachtig en Oda trekt zich terug. Lieve, mooie Oda naar anderen maar naar Paul een ijskonijn. Dan breekt er bij Inez en Hans brand uit en vraagt Inez of hun pas aangenomen dochter Daisy (15 jaar en puberstreken) zolang bij hen mag wonen. Met haar komst wordt de sfeer broeierig; zowel Paul als Oda bloeien ook op: er is weer een kind om van te houden maar niet voor lang… Waar begint liefde, hoe sterk is die en houdt dat ooit op?

Een boeiende roman uit 1999 en nog niets aan kracht ingeboet. Van den Boogaard is een begenadigd schrijver. Hij weet sferen te creëren die alles zeggen over wat er zich concreet afspeelt terwijl hij de werkelijke situatie nauwelijks beschrijft. Het hoofdthema is de verwerking van de dood van een kind. “Aan een kind kun je je warmen als aan een prettig haardvuur.” Als het kind er niet meer is, dooft het vuur. Het verhaal gaat ook over de liefde tussen ouders en tussen mensen onderling. Over de onvoorwaardelijke liefde waar langzaam wantrouwen, afstand, voorzichtigheid en boosheid in kan sluipen. Soms door de halfslachtige, meegaande houding van de ander, soms door de stilte, door knagend verlangen. Gaat dan de liefde dood?

Een verhaal van formaat al zijn het maar 172 pagina’s.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Literatuur, Recensies