Waterdrinker, Pieter – Tsjaikovskistraat 40
Tsjaikovskistraat 40 is het vertrekpunt van deze roman. Het huis stond er al toen de revolutie van 1917 uitbrak. Waterdrinker is een meesterverteller. Ik zie door zijn woorden voor me hoe muitende militairen, arbeiders en -volgens Waterdrinker – ook kinderen met sabels door deze slagader van de revolutie, de Tsjaikovskistraat, naar de Doema trokken. Ik beleef de sensatie van toen.
Er is geen vastomlijnd verhaal, er zijn de belevenissen van de auteur die alle kanten op gaan. Belevenissen die waarschijnlijk mooier gemaakt zijn dan dat ze in werkelijkheid waren. In een roman mag dat, dus de James Bondachtige anekdotes zullen voor de helft waar zijn. Dan nog zijn ze ongelooflijk, schrijnend en soms tegelijkertijd ontroerend. Ze tonen allemaal de gespleten ziel van het land, vol drank en gericht op eigenbelang.
Het zijn sterke verhalen, cynisch, deprimerend en spottend met beschrijvingen in de overtreffende trap: een boeket in een bloemenwinkel ziet eruit alsof het al een week op een graf heeft gestaan. Een keuken is niet vuil maar overwoekerd met dikke korsten als bij leprozen. Verhalen over smerige hotelkamers, schitterende paleizen en bizarre ontmoetingen. Verhalen altijd gekoppeld aan de geschiedenis van Rusland. Een geschiedenis waar het foute uit het kapitalistische systeem wortel heeft geschoten. De geschiedenis herhaalt zich niet, zegt Waterdrinker, de geschiedenis rijmt. Variaties op thema.
Waterdrinker schrijft een liefdesverklaring, een avonturenboek, een schelmenroman vol ‘levende’ geschiedenis. Zo zouden leerboeken er voor leerlingen in het voortgezet onderwijs eruit moeten zien, geschiedenis zou in één klap een favoriet vak worden.
