Tag archieven: roman

by | 30 maart 2025 · 14:51

De mierenkaravaan

Mariken Heitman – De mierenkaravaan

Met een tiental vrijwilligers runt Kiek haar biologische groentetuin. Elke week gaan er groenteparketten uit. Het is hard werken en levert financieel nauwelijks iets op. Maar de tuin is Kiek haar lust en haar leven. Kiek ís de tuin. Een tuin waar Kieks handen precies weten wat er gedaan moet worden.

Mariken Heitman schrijft met grote kennis maar vooral met ongelooflijk veel liefde over de tuin. Wat ze doet is betoverend. Het is een verhaal, ietwat (aangenaam) dromerig, over een tuin als een organisme waar alles met elkaar verbonden is, een verhaal met de complexheid van leven, een verhaal over troost vinden en over loslaten.

De toekomst wordt onder Kiek vandaan geschoffeld bij het vaststellen van de diagnose MS, een progressieve spierziekte. Een ziekte die onvoorspelbaar is. Het eindstation is duidelijk: Kiek zal de tuin moeten overdragen, moeten verkopen. Kiek stelt uit, zichzelf wijsmakend dat ze zich aanstelt, wetend dat ze tijdrekt, beseffend dat er een moment komt dat ze de tuin moet loslaten en gewoon ontkennend dat er iets aan de hand is. De tuin gaat gewoon voor alles. Ze werkt, stort in, gaat door, stort in. De opvolging gaat min of meer op een natuurlijke manier. De tuin zal altijd blijven, een inzicht dat Kiek rust geeft.

Er is een bijna alwetende verteller. Alles wat in de tuin gebeurt, wordt verteld. Ik kan alleen maar gissen wie of wat de verteller is. Het is de tuin niet zelf. Is het de haas die op een afstandje altijd aanwezig is?

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Recensies

Getagd als , , , , , , ,

by | · 14:45

Tegenlicht

Verhoef, Esther – Tegenlicht

Vera’s moeder verblijft lange periodes in een psychiatrisch ziekenhuis. Oma vangt Vera op die momenten met weinig liefde op. Vader is afstandelijk, toont geen enkele betrokkenheid bij zijn dochter.

Vera wordt op school gepest, geterroriseerd. Ze probeert pestkoppen te ontlopen maar ze wordt door zogenaamde vriendinnen er ingeluisd. Leerkrachten zien niets of bagatelliseren het pestgedrag. Er wordt zelfs gezegd dat het pesten haar eigen schuld is. Vera vertrouwt op den duur niemand meer.

Vera ontdekt bij toeval dat haar moeder vlakbij in een inrichting zit. Zonder dat iemand het weet gaat ze op bezoek. Met haar moeder maakt ze een plan om te ontsnappen uit ‘het gekkenhuis’. Een plan dat dramatisch afloopt. Vera vlucht als ze achttien is het huis uit. Ze trouwt met Lucien. Na twintig jaar bij elkaar is het huwelijk sleets geworden. Beiden hebben een minnaar, al proberen ze dat voor elkaar verborgen te houden.

Dan wordt de vader van Lucien ernstig ziek. Vader vraagt de familie mee te gaan naar Amerika voor een laatste vakantie met elkaar. Vera en Aron worden verliefd op elkaar. Aron is de halfbroer van Lucien. Vera en Lucien gaan uit elkaar. Een gelukkige tijd met Aron breekt aan. Het mag echter niet zo zijn. Vera stort compleet in.

Ongelooflijk knap heeft Esther Verhoef het pestgedrag en Vera’s wanhoop en verdriet beschreven. De lezer tolt mee in de orkaan van (invoelbare) gevoelens zonder dat e.a. uit de bocht vliegt. Hoeveel pech in het leven kun je hebben?

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Recensies

Getagd als , , , , , , ,

by | 19 maart 2025 · 16:14

Max, Mischa & het TET-offensief

Harstad, Johan – Max, Mischa & het TET-offensief

Als puber emigreert Max naar Amerika. Hij mist zijn leven in Noorwegen en het duurt lang voor hij zijn draai vindt. Johan Harstad laat de lezer voelen wat het is om ontheemd te zijn en je plek weer te moeten vinden. Max is geobsedeerd door de film Apocalypse Now. Hij kent dialogen uit zijn hoofd en discussieert met zijn vriend Mordecai over de verschillende personages en over scènes die niet in de film terechtgekomen zijn. Via Mordecai ontmoet hij Mischa. Max en Mischa zijn beiden op slag verliefd en krijgen een relatie.

Mischa is een gevestigde kunstenares. Haar werk hangt in topgaleries. Max wordt toneelregisseur. Ook hij wordt succesvol. Harstad toont hoe er in de kunstwereld over Max’ en Mischa’s werk gesproken wordt. De beschrijvingen zijn een genot om te lezen al vragen deze geduld: je moet de tijd nemen om de redeneringen te kunnen volgen.  

Langzaam maar zeker raakt de relatie van Max en Mischa in het slop. Het gaat sluipend, ongemerkt. In de relatie tussen Max en Mischa is het woord ‘lang’ uiteindelijk het bevrijdende woord. Mordecai wordt toneelspeler, na een moeizame start krijgt hij een hoofdrol in een bekroonde film. Hij is ongelukkig.

Owen is de oom van Max. Om Amerikaans staatsburger te worden tekent hij bij het leger en wordt in de nadagen van de oorlog naar Vietnam uitgezonden met alle consequenties van dien.

Johan Harstad schrijft nauwkeurig, tot in het detail. Juist door de soms uitgebreide beschrijvingen is het boek hypnotiserend verslavend. Levens vol onlogische keuzes maar die binnen de context logisch zijn. Puur leesplezier.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Literatuur, Recensies

Getagd als , , , , , , ,

by | · 16:06

Papagaai vloog over de IJssel

Abdolah, Kader – Papagaai vloog over de IJssel

Memed Kamaal is Tala’s vader en vlucht naar Nederland in de hoop dat doktoren iets kunnen doen voor zijn (dove) dochter met een zeldzame hartafwijking. Memed en Tala treffen stewardessen, douanebeambten, doctoren, dominees en tolken die hun welgezind zijn. Uitzonderlijk snel komen ze in een kosterwoning naast de kerk in Zalk terecht.

Memed krijgt een relatie met Catherina, de koster en verwekt een kind bij haar. Inmiddels is hij verkikkerd op Pari die bij haar man weggaat en zodanig door hem mishandeld wordt dat ze in coma raakt. De relatie met de tolk van het eerste uur wordt ook steeds hechter. Tala overlijdt en wordt begraven aan de kant van het kerkhof. Op haar graf wordt zoals de traditie wil in het land van herkomst, een appelboom geplant.

De wereld verandert: 11 september, de moorden op Pim Fortuyn en Theo van Gogh, de toename van vluchtelingen, dit alles verandert houding van de autochtonen. De PVV komt op. Buitenlanders krijgen last van de veranderende houding. Memed ervaart het aan den lijve. De boom op het graf van zijn dochter wordt een doelwit, zijn auto wordt bekrast, hij moet zijn huis uit. De liefdevolle houding van het begin verandert in een haatdragende. Kader Abdolah legt de vinger op de zere plekken. Hij maakt de verharding persoonlijk. Maar Abdolah legt te veel uit en haalt er te veel bij. Ongetwijfeld hebben relatieproblemen, religie, jaloezie, homoseksualiteit en overspel bijgedragen aan de verharding, maar het leidt af, irriteert en schiet zijn doel voorbij.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Recensies

Getagd als , , , , , ,

by | · 16:02

Op aarde schitteren we even

Vuong, Ocean – Op aarde schitteren we even

Lan verkoopt haar lichaam om tijdens de Vietnamoorlog te overleven. Ze wordt van een Amerikaanse soldaat zwanger. Lan trouwt met een soldaat. Zij en dochter Rose emigreren na de oorlog naar de VS. Ze spreken geen Engels, worden uitgebuit, gepest en met de nek aangekeken.

Rose trouwt met een gewelddadige man en krijgt een zoon. Rose blijft met haar zoontje bij Lan. Oma Lan noemt haar kleinzoon ‘Hondje’. Met zo’n naam zijn de boze geesten immers niet geïnteresseerd in de jongen. Na vernederende ervaringen ontdekt de jongen dat taal de sleutel is en besluit om fanatiek Engels te leren.

In de vorm van een lange brief aan zijn moeder schrijft de inmiddels volwassen geworden Hondje over hoe hij gevormd werd door de familiegeschiedenis, hoe hij verscheurd werd tussen twee werelden, hoe hij overleefde en hoe hij verliefd werd en ontdekt dat hij homo is.

Hij neemt geen blad voor zijn mond. Tedere, ontroerende en rauwe (seks)scènes wisselen zich af. Daar waar het onzegbare gezegd moet worden, schakelt Ocean Vuong over op poëzie.

Dat werkt. De brokstukken moeten door de lezer zelf tot een geheel worden gesmeed. Zoals Hondje het schrijft: ‘Ik vertel je niet zozeer een verhaal als wel een schipbreuk – de drijvende brokstukken eindelijk leesbaar’ (blz. 185).

Het gebruiken van poëzie werkt ook níét. Het tempo en de helderheid verdwijnen. Poëzie vraagt iets anders van de lezer dan het lezen van een roman. “Schoonheid” zegt Hondje “is de bron van alles”. Deze roman toont inderdaad de ‘schoonheid’ van overleven en jezelf ontdekken.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Recensies

Getagd als , , , , , , ,

by | · 15:53

De vlakte

Murnane, Gerald – De vlakte

Een man – filmer – woont bijeenkomsten bij van kunstenaars die ieder op hun eigen manier de vlakte willen vangen in nog te maken kunstwerken. De kunstenaars hopen grootgrondbezitters over te halen hun project te adopteren.

De vlakte wordt onderling vanuit eindeloos veel gezichtspunten besproken. Naast de zichtbare bestaat er een onzichtbare en een gevoelsmatige vlakte. Gerald Murnane geeft het denken en de gesprekken van de kunstenaars en de grootgrondbezitters in al zijn dynamiek weer. De filmer geeft commentaar op (flarden van) deze discussies en gedachten. De vlakte met zijn inwoners lijkt niet te vangen te zijn. De vlakte wordt steeds onwerkelijker net als de discussies.

Ik vraag me tijdens het lezen regelmatig af waar dit over gaat, ik moet mijn uiterste best doen om het te kunnen blijven volgen.

Het verhaal gaat niet over de filmer, de ik-figuur, al is hij wel degene waar Murnane zijn verhaal aan ophangt. Eigenlijk schrijft Murnane geen verhaal, het is meer een verzameling van waarnemingen, gedachten en gevoelens over de vlakte waarbij het een het ander oproept.

Dit boek is én briljant én irritant verwarrend. Ik geef vijf sterren voor de heerlijke trage hypnotiserende beschrijvingen van de vlakte, een vlakte als een entiteit.

Ik geef één ster (= niet aan mij besteed) omdat ik geen lijn kan ontdekken en het verhaal alle kanten uitwaaiert, ik in de chaos van gedachten verdrink. Een fascinerend boek dus dat ik moet herlezen maar voorlopig even wegleg.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Recensies

Getagd als , , , , , ,