Auteursarchief: Buur

Gliff

Smith, Ali – Gliff

Er zijn twee werelden die naast elkaar bestaan: die van de ‘haves’ en die van de ‘have-nots’, respectievelijk van de geverifieerden en de onverifieerbaren. Onverifieerbaren worden opgepakt, onderworpen aan een herprogrammering en tewerkgesteld. Hun bezittingen worden vernietigd.

Rose en Briar (de verteller) zijn jong. Hun moeder en vader zijn opgepakt. Rose sluit vriendschap met een paard en noemt het Gliff. Rose en Briar nemen het paard mee. Briar wordt opgepakt en na jaren re-educatie chef van de dagploeg, hij/zij is dan (gok ik) een jaar of 18 en geeft leiding aan een groep merendeels leeftijdgenoten.  Doordat opgepakte kinderen onbeschermd aan het werk worden gezet, raken veel kinderen verminkt door ongelukken.

Briar moet een meisje zonder hand tot de orde roepen. Hij is stug en formeel, dit is de toon die hij dient aan te slaan. Ook Briar wordt constant gevolgd en gecontroleerd door de overal aanwezige camera’s. Het meisje herkent in Briar Rose. Het meisje vertelt dat ze hem van Rose Griff moet noemen en dat Briar dan zeker zal helpen. In eerste instantie kan Briar niet anders dan bot reageren maar weet een afspraak te maken op een onbespiede plek.

Ali Smith dwingt tot langzaam (her)lezen.  Ze kijkt door de ogen van Briar en zodoende duurt het even voor er een beeld van deze tweestandenmaatschappij ontstaat. Ze schept verwarring door te spelen met woorden en kinderlogica/-filosofie omarmt (fantastisch!).  

Smith verwacht van de lezer dat die zelf de rode lijn weer oppakt. Een vreselijke wereld met mensen die het verschil maken en de kracht van kinderen. Prachtig boek!

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Recensies, SF & Fantasy

De mierenkaravaan

Mariken Heitman – De mierenkaravaan

Met een tiental vrijwilligers runt Kiek haar biologische groentetuin. Elke week gaan er groenteparketten uit. Het is hard werken en levert financieel nauwelijks iets op. Maar de tuin is Kiek haar lust en haar leven. Kiek ís de tuin. Een tuin waar Kieks handen precies weten wat er gedaan moet worden.

Mariken Heitman schrijft met grote kennis maar vooral met ongelooflijk veel liefde over de tuin. Wat ze doet is betoverend. Het is een verhaal, ietwat (aangenaam) dromerig, over een tuin als een organisme waar alles met elkaar verbonden is, een verhaal met de complexheid van leven, een verhaal over troost vinden en over loslaten.

De toekomst wordt onder Kiek vandaan geschoffeld bij het vaststellen van de diagnose MS, een progressieve spierziekte. Een ziekte die onvoorspelbaar is. Het eindstation is duidelijk: Kiek zal de tuin moeten overdragen, moeten verkopen. Kiek stelt uit, zichzelf wijsmakend dat ze zich aanstelt, wetend dat ze tijdrekt, beseffend dat er een moment komt dat ze de tuin moet loslaten en gewoon ontkennend dat er iets aan de hand is. De tuin gaat gewoon voor alles. Ze werkt, stort in, gaat door, stort in. De opvolging gaat min of meer op een natuurlijke manier. De tuin zal altijd blijven, een inzicht dat Kiek rust geeft.

Er is een bijna alwetende verteller. Alles wat in de tuin gebeurt, wordt verteld. Ik kan alleen maar gissen wie of wat de verteller is. Het is de tuin niet zelf. Is het de haas die op een afstandje altijd aanwezig is?

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Recensies

De instructies

Trujillo, Carolina – De instructies

Carolina Trujillo laat Mol de strijd van de groep activisten rond Nora tegen de vleesindustrie beschrijven. Nora is de spil van de groep. Zij organiseert allerlei soorten acties om enerzijds de vleesindustrie te treffen en anderzijds bewustwording bij mensen te vergroten. Het begint natuurlijk allemaal bij vlees op het bord van gewone mensen.

De pers lijkt de acties te negeren. En komt er een actie in het nieuws, dan wordt er gesproken in verhullende termen. Het gaat volgens de actievoerders bij dieren om ‘opsluiting’ en ‘uitbuiting’ en niet om ‘verzorging’ of ‘diervriendelijkheid’. Diervriendelijk slachten bestaat natuurlijk niet en is ook niet vriendelijk na ‘een goed leven’. Het zijn dieren, jonge dieren, kinderen nog, die op het bord liggen. Justitie wil niets weten van drijfveren, die beoordeelt de daden. De politiek doet niets.

Nora verzamelt hardcore actievoerders om zich heen om na een jaar voorbereiding uiteindelijk een groot slachthuis in brand te steken. Verkleed in varkenspakken gaan de actievoerders op 31 december tegen middennacht hun plan uitvoeren: vuurwerk!

Mol schrijft over hoe hij in deze groep terecht kwam, over de relaties binnen de groep, over zijn gevoelens voor Nora en over de voorbereiding van en de daadwerkelijke acties. Het einde van alle acties is de gevangenis of voorgoed naar het buitenland verdwijnen. Het enige contact tussen Nora en Mol is het manuscript dat tussen de gevangenissen heen en weer gaat.

Trujillo laat zien hoe actievoerders radicaliseren, zichzelf verliezen in de strijd tegen het onrecht. Dit boek zet op verschillende niveaus aan tot nadenken.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Recensies

Tegenlicht

Verhoef, Esther – Tegenlicht

Vera’s moeder verblijft lange periodes in een psychiatrisch ziekenhuis. Oma vangt Vera op die momenten met weinig liefde op. Vader is afstandelijk, toont geen enkele betrokkenheid bij zijn dochter.

Vera wordt op school gepest, geterroriseerd. Ze probeert pestkoppen te ontlopen maar ze wordt door zogenaamde vriendinnen er ingeluisd. Leerkrachten zien niets of bagatelliseren het pestgedrag. Er wordt zelfs gezegd dat het pesten haar eigen schuld is. Vera vertrouwt op den duur niemand meer.

Vera ontdekt bij toeval dat haar moeder vlakbij in een inrichting zit. Zonder dat iemand het weet gaat ze op bezoek. Met haar moeder maakt ze een plan om te ontsnappen uit ‘het gekkenhuis’. Een plan dat dramatisch afloopt. Vera vlucht als ze achttien is het huis uit. Ze trouwt met Lucien. Na twintig jaar bij elkaar is het huwelijk sleets geworden. Beiden hebben een minnaar, al proberen ze dat voor elkaar verborgen te houden.

Dan wordt de vader van Lucien ernstig ziek. Vader vraagt de familie mee te gaan naar Amerika voor een laatste vakantie met elkaar. Vera en Aron worden verliefd op elkaar. Aron is de halfbroer van Lucien. Vera en Lucien gaan uit elkaar. Een gelukkige tijd met Aron breekt aan. Het mag echter niet zo zijn. Vera stort compleet in.

Ongelooflijk knap heeft Esther Verhoef het pestgedrag en Vera’s wanhoop en verdriet beschreven. De lezer tolt mee in de orkaan van (invoelbare) gevoelens zonder dat e.a. uit de bocht vliegt. Hoeveel pech in het leven kun je hebben?

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Recensies

De meeste mensen deugen

Bregman, Rutger – De meeste mensen deugen, een nieuwe geschiedenis van de mens.

Rutger Bregman weerlegt de conclusies van tal van experimenten die aan zouden tonen dat de mens van nature slecht is. Bregman komt tot een heel andere conclusie; vriendelijkheid, behulpzaamheid en solidariteit zijn menselijke basisprincipes.

Bregman toont bijvoorbeeld aan dat het wereldberoemde ‘Stanfort Prison Experiment’ waarbij studenten verdeeld werden in bewakers en gevangenen, geen bruikbare uitkomsten heeft. Om het gewenste resultaat te krijgen, werden de studenten gemanipuleerd. Bij een experiment met kinderen tijdens een zomerkamp werden kinderen aangespoord gewelddadig te zijn en bij het ‘Shock Experiment’ werd dwang uitgeoefend. Bregman behandelt onderwerpen als onderwijs, zorg, terroristenbestrijding en oorlog om zijn punt te maken, hij behandelt deze onderwerpen oppervlakkig en hoewel ik hem wil geloven, overtuigt hij niet.

Bregman maakt hooguit zijn stelling aannemelijk, bewijs leveren is lastig. Tegenover het verhaal van ‘Lord of the Flies’ bijvoorbeeld waarin het verhaal verteld wordt van een groep kinderen dat zich misgedraagt, zet Bregman het waargebeurde verhaal van een groep jongens dat op een onbewoond eiland aanspoelt en samen vreedzaam (over)leven. Een heldere tegenstelling, geen bewijs.

Bregman stelt dat als er dan toch het slechte gebeurt, het kwaad zich heeft vermomd als het goede. Ik geloof dat vermommen niet, er zijn mensen met slechte intenties, die recht praten wat krom is of gewoon staan te liegen. Interessant en een uiterst leesbaar boek dat mijn kijk op de mensheid heeft beïnvloed. Bregman is de sympathieke drammerige dominee die in alle varianten roept dat hij gelijk heeft.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Non-fiction, Recensies

Max, Mischa & het TET-offensief

Harstad, Johan – Max, Mischa & het TET-offensief

Als puber emigreert Max naar Amerika. Hij mist zijn leven in Noorwegen en het duurt lang voor hij zijn draai vindt. Johan Harstad laat de lezer voelen wat het is om ontheemd te zijn en je plek weer te moeten vinden. Max is geobsedeerd door de film Apocalypse Now. Hij kent dialogen uit zijn hoofd en discussieert met zijn vriend Mordecai over de verschillende personages en over scènes die niet in de film terechtgekomen zijn. Via Mordecai ontmoet hij Mischa. Max en Mischa zijn beiden op slag verliefd en krijgen een relatie.

Mischa is een gevestigde kunstenares. Haar werk hangt in topgaleries. Max wordt toneelregisseur. Ook hij wordt succesvol. Harstad toont hoe er in de kunstwereld over Max’ en Mischa’s werk gesproken wordt. De beschrijvingen zijn een genot om te lezen al vragen deze geduld: je moet de tijd nemen om de redeneringen te kunnen volgen.  

Langzaam maar zeker raakt de relatie van Max en Mischa in het slop. Het gaat sluipend, ongemerkt. In de relatie tussen Max en Mischa is het woord ‘lang’ uiteindelijk het bevrijdende woord. Mordecai wordt toneelspeler, na een moeizame start krijgt hij een hoofdrol in een bekroonde film. Hij is ongelukkig.

Owen is de oom van Max. Om Amerikaans staatsburger te worden tekent hij bij het leger en wordt in de nadagen van de oorlog naar Vietnam uitgezonden met alle consequenties van dien.

Johan Harstad schrijft nauwkeurig, tot in het detail. Juist door de soms uitgebreide beschrijvingen is het boek hypnotiserend verslavend. Levens vol onlogische keuzes maar die binnen de context logisch zijn. Puur leesplezier.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Literatuur, Recensies