Categorie archief: eBooks

by | 19 maart 2025 · 16:06

Papagaai vloog over de IJssel

Abdolah, Kader – Papagaai vloog over de IJssel

Memed Kamaal is Tala’s vader en vlucht naar Nederland in de hoop dat doktoren iets kunnen doen voor zijn (dove) dochter met een zeldzame hartafwijking. Memed en Tala treffen stewardessen, douanebeambten, doctoren, dominees en tolken die hun welgezind zijn. Uitzonderlijk snel komen ze in een kosterwoning naast de kerk in Zalk terecht.

Memed krijgt een relatie met Catherina, de koster en verwekt een kind bij haar. Inmiddels is hij verkikkerd op Pari die bij haar man weggaat en zodanig door hem mishandeld wordt dat ze in coma raakt. De relatie met de tolk van het eerste uur wordt ook steeds hechter. Tala overlijdt en wordt begraven aan de kant van het kerkhof. Op haar graf wordt zoals de traditie wil in het land van herkomst, een appelboom geplant.

De wereld verandert: 11 september, de moorden op Pim Fortuyn en Theo van Gogh, de toename van vluchtelingen, dit alles verandert houding van de autochtonen. De PVV komt op. Buitenlanders krijgen last van de veranderende houding. Memed ervaart het aan den lijve. De boom op het graf van zijn dochter wordt een doelwit, zijn auto wordt bekrast, hij moet zijn huis uit. De liefdevolle houding van het begin verandert in een haatdragende. Kader Abdolah legt de vinger op de zere plekken. Hij maakt de verharding persoonlijk. Maar Abdolah legt te veel uit en haalt er te veel bij. Ongetwijfeld hebben relatieproblemen, religie, jaloezie, homoseksualiteit en overspel bijgedragen aan de verharding, maar het leidt af, irriteert en schiet zijn doel voorbij.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Recensies

Getagd als , , , , , ,

by | · 16:02

Op aarde schitteren we even

Vuong, Ocean – Op aarde schitteren we even

Lan verkoopt haar lichaam om tijdens de Vietnamoorlog te overleven. Ze wordt van een Amerikaanse soldaat zwanger. Lan trouwt met een soldaat. Zij en dochter Rose emigreren na de oorlog naar de VS. Ze spreken geen Engels, worden uitgebuit, gepest en met de nek aangekeken.

Rose trouwt met een gewelddadige man en krijgt een zoon. Rose blijft met haar zoontje bij Lan. Oma Lan noemt haar kleinzoon ‘Hondje’. Met zo’n naam zijn de boze geesten immers niet geïnteresseerd in de jongen. Na vernederende ervaringen ontdekt de jongen dat taal de sleutel is en besluit om fanatiek Engels te leren.

In de vorm van een lange brief aan zijn moeder schrijft de inmiddels volwassen geworden Hondje over hoe hij gevormd werd door de familiegeschiedenis, hoe hij verscheurd werd tussen twee werelden, hoe hij overleefde en hoe hij verliefd werd en ontdekt dat hij homo is.

Hij neemt geen blad voor zijn mond. Tedere, ontroerende en rauwe (seks)scènes wisselen zich af. Daar waar het onzegbare gezegd moet worden, schakelt Ocean Vuong over op poëzie.

Dat werkt. De brokstukken moeten door de lezer zelf tot een geheel worden gesmeed. Zoals Hondje het schrijft: ‘Ik vertel je niet zozeer een verhaal als wel een schipbreuk – de drijvende brokstukken eindelijk leesbaar’ (blz. 185).

Het gebruiken van poëzie werkt ook níét. Het tempo en de helderheid verdwijnen. Poëzie vraagt iets anders van de lezer dan het lezen van een roman. “Schoonheid” zegt Hondje “is de bron van alles”. Deze roman toont inderdaad de ‘schoonheid’ van overleven en jezelf ontdekken.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Recensies

Getagd als , , , , , , ,

by | · 15:59

Revolusi

Van Reybrouck, David – Revolusi, Indonesië en het ontstaan van de moderne wereld

David van Reybrouck beschrijft op een gedetailleerde zorgvuldige manier het dekolonisatieproces van Indonesië. Hij weet het complexe proces vanuit een internationaal perspectief helder en uiterst navolgbaar te vertellen. Hij belicht de gebeurtenissen van alle kanten, het was niet alleen een Nederlands- Indonesische kwestie, al was Nederland een van de belangrijkste hoofdrolspelers.

Het is een geschiedenis waar je als Nederlander niet trots op kunt zijn. Onthutsend hoe de geschiedenisverhalen, die vroeger op school verteld werden in een ander daglicht komen te staan. De held van toen blijkt de hele burgerbevolking van het eiland te hebben uitgemoord. Ook toen was dat volkenmoord maar voor de machthebbers was het monopolie op nootmuskaat, dus de winst, belangrijker. De geschiedenis herhaalde zich: Raymond Westerling mocht zijn gang gaan.

Ontluisterend om te lezen over de ongelooflijke domheid, kortzichtigheid, het machtsmisbruik en de arrogantie van Nederlandse machthebbers. Het wantrouwen en de haat van de Indonesiërs ten opzichte van de Nederlanders werd steeds weer gevoed met wreedheden, dwangarbeid, plundering, vernedering. Actie riep reactie op, het werd van kwaad tot erger. Partijen deden in wreedheid niet voor elkaar onder.

Het eigenbelang van de kolonisator stond voorop, de schatkist moest gevuld blijven worden. Zelfs het loslaten van Indonesië was gebaseerd op een rekensom; loslaten bracht meer geld op dan blijven. De strijd van de Indonesiërs voor hun vrijheid werd uiteindelijk een inspiratiebron voor andere kolonies, had invloed op de eenwording van Europa, de emancipatie van de Afro-Amerikanen, ect.

Het is niet voor niets geweest.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Non-fiction, Recensies

Getagd als , , , , , , , ,

by | · 15:53

De vlakte

Murnane, Gerald – De vlakte

Een man – filmer – woont bijeenkomsten bij van kunstenaars die ieder op hun eigen manier de vlakte willen vangen in nog te maken kunstwerken. De kunstenaars hopen grootgrondbezitters over te halen hun project te adopteren.

De vlakte wordt onderling vanuit eindeloos veel gezichtspunten besproken. Naast de zichtbare bestaat er een onzichtbare en een gevoelsmatige vlakte. Gerald Murnane geeft het denken en de gesprekken van de kunstenaars en de grootgrondbezitters in al zijn dynamiek weer. De filmer geeft commentaar op (flarden van) deze discussies en gedachten. De vlakte met zijn inwoners lijkt niet te vangen te zijn. De vlakte wordt steeds onwerkelijker net als de discussies.

Ik vraag me tijdens het lezen regelmatig af waar dit over gaat, ik moet mijn uiterste best doen om het te kunnen blijven volgen.

Het verhaal gaat niet over de filmer, de ik-figuur, al is hij wel degene waar Murnane zijn verhaal aan ophangt. Eigenlijk schrijft Murnane geen verhaal, het is meer een verzameling van waarnemingen, gedachten en gevoelens over de vlakte waarbij het een het ander oproept.

Dit boek is én briljant én irritant verwarrend. Ik geef vijf sterren voor de heerlijke trage hypnotiserende beschrijvingen van de vlakte, een vlakte als een entiteit.

Ik geef één ster (= niet aan mij besteed) omdat ik geen lijn kan ontdekken en het verhaal alle kanten uitwaaiert, ik in de chaos van gedachten verdrink. Een fascinerend boek dus dat ik moet herlezen maar voorlopig even wegleg.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Recensies

Getagd als , , , , , ,

by | · 15:49

De Welwillenden

Littell, Jonathan – De Welwillenden

Maximilien Aue kijkt terug op zijn leven en specifiek op zijn rol als SS’er in de tweede wereldoorlog. Hij vertelt zijn persoonlijk verhaal, nauwgezet, eerlijk en zichzelf niet sparend.

Als SS’er doet hij in Oost-Europa verslag van de organisatie van de liquidaties op Joden, partizanen, zigeuners, dissidenten en revolutionairen. Omdat het niet mogelijk is om de vijand precies aan te wijzen, wordt er preventief geruimd. Hele dorpen worden uitgemoord: mannen, vrouwen en kinderen. Aue staat er met zijn neus bovenop, koud noteert hij in hoeverre er gründlich gewerkt wordt. Niet iedereen kan zijn werk waarderen, hij wordt overgeplaatst.

Als kind heeft Aue trauma’s opgelopen. Hij haat zijn moeder die zijn tweelingzus van hem scheidde en die de kinderen ver uit elkaar op kostscholen plaatste. Aue ontspoort regelmatig, zeker nadat hij in Stalingrad zwaargewond is geraakt. (Prachtig hoe Littell de bijna-doodervaring beschrijft.) Na een periode van herstel waarin hij zijn moeder bezoekt, wordt hij naar de vernietigingskampen gestuurd om gevangenen die nog kunnen werken te behouden voor de oorlogsindustrie. Aue ziet hoe machtsmisbruik en eigenbelang corrumpeert. Iedereen probeert te overleven dan wel een graantje mee te pikken ten koste van de weerloze gevangenen. Niemand neemt verantwoordelijkheid. Niemand grijpt in. Het is één groot wespennest. Dat hij uiteindelijk kan ontkomen en een nieuw bestaan kan opbouwen na de oorlog, is te danken aan zijn vriend wiens jasje hij leent.

Littell beschrijft de oorlog door de ogen van de SS’er Aue, zo leer je Aue kennen. Een gestoorde en gewelddadige man in een nog gestoorder en gewelddadiger context. Het is niet voor te stellen, wetend dat de werkelijkheid veel erger is dan wat Littell kan beschrijven.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Recensies

Getagd als , , , , , ,

by | · 15:43

Alles lijkt zoals het was

Spits, Frits – Alles lijkt zoals het was. Over liefde, leven en verlies

Greetje, de grote liefde van Frits Spits sterft. Alles lijkt zoals het was, maar de wereld is voor Spits compleet veranderd. Hij mist haar ‘die beter wist dan hij zelf’. (Vrij naar Trijntje Oosterhuis)

Spits laat zich door de muziek en liedteksten meenemen naar herinneringen aan Greetje. Het ene lied roept met de herinnering het andere op. Langzaam ontstaat er een lijn in Spits’ verhaal. Kommil Foo bezingt moeders en daarmee Greetje als de moeder van Spits’ kinderen. Met ‘Alleen de liefde blijft’ krijgt hij een cadeau van Spinvis. Raymond van het Groenewoud geeft hem woorden om Greetje te vertellen ‘wat zij met hem doet’…

Spits gelooft niet in een hemel of elkaar terugzien. De dood is voor hem gewoon het einde. Maar toch. Langzaam beseft hij dat kleine dingen in het leven hem zo aan Greetje doen herinneren dat zij aanwezig lijkt, aanwezig is. Spits leent de woorden ‘Zelfs nu ik niets meer aan je vraag, antwoord je toch’ vanVeldhuis en Kemper.

Ik hoorde 26 mei 2018 op de radio Spits nuchter en tegelijkertijd uiterst breekbaar voorlezen. Hij meldde dat Greetje was overleden. Hij zei zonder woorden hoe intens hij van haar houdt. Ik was blijkbaar niet de enige die het hoorde. Diggy Dex dicht na de uitzending ‘Terwijl hij haar beschrijft, voel ik de glimlach verborgen in zijn stem’.

Een beeldschoon, teder, intiem boekje waarin liedjes Greetje tot leven brengen.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Literatuur, Non-fiction, Recensies

Getagd als , , , , , , , ,