Categorie archief: Recensies

by | 30 maart 2025 · 15:35

Vrij spel

Powers, Richard – Vrij spel

Richard Powers beschrijft hoe de vriendschap tussen Rafi Young en Todd Keane zich ontwikkelt. Twee jongens uit totaal verschillende milieus die elkaar vinden in het spelen van schaak en Go.  

De vriendschap is intens. Toch ontstaat er aan het eind van hun studies een onoverbrugbare kloof. Todd wordt schatrijk van een computergame gebaseerd op AI. Bewonderingswaardig hoe Powers de ingewikkelde materie in gewone mensentaal weet te vatten.

Rafi is dichter. Hij is eindeloos teksten aan het scherpen. Het is nooit goed genoeg. Rafi vecht tegen discriminatie, discriminatie die in alle haarvaten van de samenleving aanwezig is. Rafi studeert uiteindelijk af en gaat naar Makatea zijn oude liefde zoeken.

Eveline Beaulieu is zeebioloog. Als vrouw moest ze een positie in de mannenwereld bevechten. Haar duikkwaliteiten en haar liefde voor de oceaan brengen haar tot de top. Ze schrijft een boek. Een boek met foto’s van het leven onder water. Als kind las Todd het boek stuk. Hij werd in zijn omgeving als kinder-oceanoloog beschouwd. De inmiddels 92-jarige Eveline is op Makatea om voor een laatste keer met reuzenmanta’s te zwemmen.

Werken is voor Todd spelen. Uit spel komt al het nieuwe voort. Het concept van drijvende steden waar gelijkgestemden hun eigen Utopia kunnen creëren, is zijn laatste project. Makatea zou de uitvalsbasis moeten worden. Todd is dementerend, gaat naar Makatea en op Makatea komen de verhalen samen. 

Powers beschrijft lyrisch de schoonheid van de oceaan, heeft een scherp oog voor relaties en ontwikkeling. Prachtig boek.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Recensies

Getagd als , , , , , ,

by | · 15:32

Rimpeling

Tak, Bibi Dumon – Rimpeling

Marthe ziet de wereld door de ogen van een ander. Haar houding naar mens of dier is er een van ‘Ik help je wel’. Vogels weten wanneer Marthe naar buiten komt om ze te voeren, ze verzorgt gewonde duiven, de muis weet dat de zaden die ze laat vallen voor hem zijn.

Marthe woont alleen. Het huis staat vol met oude meubels, gekoesterde spulletjes en daarmee dus met herinneringen. Marthe valt van de trap. Het huis raakt zijn hartslag kwijt, ‘Het is goed zo’ zou Marthe gezegd kunnen hebben. De postbode vindt haar. Agenten zoeken naar gegevens. Er is geen familie.

De jas van Ties vertelt over een onmogelijke liefde. Marthe had de versleten, vale jas graag aan. Zo was Ties een beetje bij haar. De boekenkast heeft haar vader nog gemaakt; boeken horen volgens hem als soldaten in de houding te staan. Marthes boeken staan in de houding. Zonder dat de woorden ‘aanranding’ of ‘verkrachting’ genoemd worden, vertellen het pistool en 99 kogels het verhaal. De jongen van toen komt ze als een grofgebekte man met zijn arm uit de kom bij de spoedeisende hulp tegen waar ze als verpleegkundige werkte. Marthe werd bang en koopt 100 kogels voor het pistool dat ze erfde van haar vader.

Schriftjes vol aantekeningen vertellen Marthes liefde voor vogels, de zoon van Ties neemt ze mee. Hij ziet de jas, ziet in gedachten zijn vader lopen maar laat de jas liggen, die moet vergaan op de plek waar die viel.

Wat een teder verhaal.  

Bibi Dumon Tak - Writers Series november 2024 - foto Koos Breukel

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Recensies

Getagd als , , , , , , ,

by | · 15:28

Bittere tijden

Llosa, Mario Vargas – Bittere tijden

President Jacobo Árbenz besloot het landbouwbeleid te hervormen en buitenlandse bedrijven te verplichten belasting te betalen.

De plannen vormden een versterking van het fundament voor de prille democratie. Ten onrechte werden de plannen, gevoed door de CIA, bestempeld als ‘communistisch’.

De leugens werden door de president bestreden, maar voor de Amerikanen waren ze voldoende om in te grijpen. In 1954 werd Guatemala binnengevallen en werd de democratisch gekozen regering omver geworpen. Met Carlos Castillo Armas aan het hoofd is Guatemala een dictatuur geworden.

Mario Vargas Llosa reconstrueert wat er aan de militaire coup voorafging, de coup zelf en de chaos die erop volgde. Hij beschrijft hoe omstreden personen ten koste van alles en iedereen hun eigen ambities nastreefden. Twee spelers in dit drama zijn opmerkelijk: Johnny Abbes Garcia, chef van de Dominicaanse veiligheidsdienst, en Martita Borrero Parra, in de volksmond ‘Miss Guatemala’ genoemd. Deze mysterieuze femme fatale heeft achter de schermen ongelooflijke invloed en verdwijnt (‘geheel toevallig’) op cruciale momenten van het toneel. Ze blijkt niet slechts een romanfiguur.

De Amerikanen kregen wat ze niet wilden: anti-Amerikaanse sentimenten kwamen op en communistische marxistische groepen ontstonden. Che Guevara, die tijdens de coup in Guatemala leefde, leerde van deze coup dat de hele legertop vermoord moest worden om een coup te doen slagen. Frankrijk veroordeelde in niet mis te verstane woorden de acties van Amerika, het wantrouwen ten opzichte van Amerika begint.

Hoe de geschiedenis gegaan zou kunnen zijn; een uiterst boeiend boek. Hoogst actueel.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Recensies

Getagd als , , , , , , , ,

by | · 15:24

Spiegeldagen

Stokmans, Mark H. – Spiegeldagen

Het huis op de heuvel staat leeg. Opa Herman is al drie jaar dood. Kleinzoon Ewoud ruikt geld en pusht zijn tweelingbroer Ruben, die makelaar is, het huis te verkopen.

Berber, zus van beide broers, zegt om de lieve vrede te bewaren neutraal te zijn. Moeder is op de hand van Ewoud en vader (de zoon van Herman) is apathisch. Ruben zegt het niet maar vanaf het eerste moment is duidelijk dat Ruben niet wil verkopen.

Oma Pepa is de eerste erfgenaam maar is sinds de dood van Herman spoorloos. Ewoud wil dit negeren, Ruben kan echter niet anders dan op zoek gaan naar Pepa. Zoeken naar oma is een confrontatie aangaan met zijn verleden. Helaas: Stokmans herhaalt het verhaal uit ‘Land van echo’s’ al is het dan nu door de ogen van Ruben. Er wordt zo weinig toegevoegd.

De meest markante figuur in het boek is Ortolani. Een dubieuze Italiaan die Ruben met ongevraagde adviezen terzijde staat. Hij klets en orakelt. Ortolani ziet bijvoorbeeld in het schilderij van Giorgione – zigeunerin met baby en soldaat – een verwijzing naar Rubens familie. Volgens Ortolani onthult dit kunstwerk een familieraadsel. De soldaat Herman, de zigeunerin Pepa en het kind… Wie is dan het kind?

Na het lezen van Stokmans schitterende boek ‘Land van echo’s’ waren mijn verwachtingen hoog. Stokmans maakt het echter met ‘Spiegeldagen’ niet waar.

Het verhaal is gekunsteld, niet overtuigend en mist kracht. Het is een zwak aftreksel van ‘Het land van echo’s’. ‘Spiegeldagen’ stelt echt teleur.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Recensies

Getagd als , , , , , ,

by | · 15:20

De oude koning in zijn rijk

Arno Geiger – De oude koning in zijn rijk

Arno Geiger ontroert, confronteert en vertelt op een nuchtere manier over het leven met zijn vader die aan Alzheimer lijdt.

In het begin wordt storend gedrag geweten aan het (dus toch) slechte karakter of een onverwerkt verleden van de vader. Langzaam maar zeker ontstaat het besef dat niet de persoon maar de ziekte Alzheimer de oorzaak is van ongepast gedrag. Deze acceptatie maakt genieten van elkaar mogelijk. Genieten in de zin van gewoon in elkaars nabijheid zijn, genieten van de spitsvondige antwoorden of van onverwachte gebeurtenissen.

Het geheugen van de vader laat hem in de steek en daarmee verliest hij zijn houvast. De vader verandert, vaardigheden verdwijnen, hij wordt onhandig, hulpbehoevend.

Geiger schetst het dagelijks leven met zijn vader en verweeft daarin flarden van de familiegeschiedenis. Hoewel de vader in zijn huidige toestand niets met het verleden kan, maakt het de man wel een man van vlees en bloed. De veranderende relatie tussen vader en zoon komt zo in een context te staan. Prachtig is de verandering van houding van de zoon als vader bijvoorbeeld zegt dat hij naar huis wil (en dat al is). In plaats van te zeggen dat hij al thuis is, zegt de zoon dat hij even afmaakt waar hij mee bezig is en dan met hem meegaat.

Zeg niet dat dementerenden benaderd moeten worden als kinderen, dat klopt niet. Kinderen leren van alles bij, dementen verliezen alleen maar, al gaat lang niet alles verloren.

Troostend verhaal. Dank Arno Geiger

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Recensies

Getagd als , , , , , , ,

by | · 15:16

De berg, het meer, het geweer

Ramslie, Lars – De berg, het meer, het geweer

Dit verhaal, hoewel de woorden natuurlijk gewoon op papier staan, wordt als het ware luid uitgeschreeuwd: woorden stokken, zinnen springen, stapelzinnen in een schokkerig staccato.

Lars-Einar kijkt als volwassene terug naar zijn verblijf als kind met zijn vader op de familieboerderij. Zomer 1983, Lars-Einar is 9 jaar. Hij is voor het eerst een lange tijd met zijn vader samen. Vader is onberekenbaar, uit de familie gestoten, onterfd maar is wél zijn vader.

Op een ochtend moet hij meekomen. Ze lopen de velden in, de berg op. Vader met grote passen voorop en Lars-Einar erachteraan. Lars-Einar houdt zijn vader niet bij, struikelt, huilt, valt, raakt achterop, is bang. Zijn geweer wordt steeds zwaarder. Vader gaat door, wacht niet. Bij het meer rusten ze. Vader vertelt over de natuur, wijst plekken aan in de verte, doet voor hoe wellend water schoon en veilig gedronken kan worden.

Een muntstuk wordt tussen de rotsen geklemd, Lars- Einar blijkt een uitstekend schutter. Ze besluiten verder te gaan, naar de top. Het vraagt het uiterste van de jongen. Hij gaat ruim over zijn grenzen heen. Vader en Lars-Einar lopen dezelfde tocht als de tocht die vader met zijn vader maakte. Lars-Einar is nu een ingewijde.

Struikelend komen flarden bij elkaar, ontstaat er een beeld van de relatie tussen vader-zoon. Een intense spanning is constant voelbaar, wat een adembenemend verhaal. Er moet gewerkt worden om dit verhaal tot je te nemen…

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Boeken, eBooks, Fiction, Literatuur, Recensies

Getagd als , , , , , , , ,