Clancy, Tom – Het rode gevaar
Deze roman van Clancy speelt in het keerpunt van de Koude oorlog. Bresnev is oud en er staan diverse vervangers klaar om hem mogelijk op te volgen. In de Baltische staten is het Sovjet-regime ronduit gehaat en in Polen is de communistische partij niet bij machte om de door Solidaridat gestarte omwenteling het hoofd te bieden. In het Westen is weinig tot niets bekend over de mogelijke opvolgers van Bresnev. Jack Ryan, een a-typische CIA-analyticus, wordt door zijn directe baas Greer naar Londen gestuurd om daar samen met de Britse geheime dienst meer over de opvolgers te weten te komen. Ryan, van huis uit historicus, is niet door iedereen geliefd. Oorzaak is vooral zijn eigengereide manier van denken én werken. Met name het hoofd operaties van de CIA, Ritter, kan weinig sympathie voor Jack opbrengen.
Tijdens zijn verblijf in Londen wordt in Moskou in het diepste geheim de aanslag op de Poolse paus … beraamd. De invloed van de Paus wordt namelijk als een direct gevaar gezien voor de eenheid van het Warchau-pact: wanneer Polen valt zal ook de DDR niet lang bewaard blijven voor het communisme. Een van de medewerkers bij het KGB decodeercentrum wordt aangewezen om de operatie te communiceren. Deze komt echter in gewetensnood en besluit om daaruit de uiterste concequentie te trekken. Hij moet iemand van dit plan op de hoogte brengen. De pas aangekomen CIA-directeur wordt door de man uiterst voorzichtig benaderd en we lezen hoe de overloper via Hongarije en Joegoslavië (dat bestond nog in die vorm) naar Engeland wordt gebracht.
Omdat Ryan op dat moment de enige in te zetten CIA-medewerker is, wordt hij toegevoegd aan het Britse SIS-team, een nogal heftige verandering van taken waar Ryan niet echt op zit te wachten. Vooral het vliegen is voor hem een terugkerende obsessie. Een ongeval met een helicopter in zijn Marinierstijd heeft hem een meer dan gezond wantrouwen tegen deze manier van reizen bijgebracht.
De aanslag op de paus kan niet worden voorkomen, al weet Jack Ryan samen met het kleine team Britten wel het ergste te voorkomen. Het plan dat de KGB en haar Bulgaarse zusterorganisatie hebben bedacht, mislukt al is paus Johannes Paulus zwaar gewond.
Wat het verhaal een extra dimensie geeft, is het feit dat er inderdaad een aanslag op paus Johannes Paulus heeft plaatsgevonden. Die ingrediënten neemt Clancy allemaal mee in zijn boek. Daarbij word je als lezer steeds nieuwsgieriger hoe het verhaal gaat kloppen met de bekende afloop: paus Johannes Paulus werd zwaar gewond maar overleefde de aanslag. De Turks-Bulgaarse pleger heeft (althans voorzover bekend) nooit onthuld of hij uit eigen inititief of in opdracht de aanslag heeft uitgevoerd. 
Clancy neemt de moeite om je de belangrijkste personen en situaties goed te leren kennen: de hoofdpersoon Jack Ryan, zijn briljante vrouw de oogchirurg, de aanpassing van het gezin in Engeland en de Amerikaanse bril waarmee Jack dit doet. Het verhaal wordt daardoor niet alleen spannend maar heeft ook een goed gedoseerde drooghumoristische touch. Daarbij wordt het ook voor de lezers, die voor het eerst met de hoofdpersoon kennis maken vrij snel duidelijk dat Jack al meer heeft meegemaakt. Kortom, ook die romans staan dan op je verlanglijstje…
Dat het verhaal helemaal in de Koude oorlog is gesitueerd, lijkt een probleem voor de jongere lezers. De vaart echter waarmee deze thriller is geschreven sleept je ook genadeloos mee als je deze treurige periode niet zelf hebt meegemaakt. Hier en daar blijft Tom Clancy even wat steken in lange (in gedachte gesproken) monologen van zijn hoofdpersonen. Dat is even doorbijten, maar geeft wel weer veel inzicht in die periode van de wereldgeschiedenis.
“Het rode gevaar” is een heerlijk boek om jezelf in te vergeten, terwijl je onbewust heel veel opsteekt van de beweegredenen van de beide partijen in die periode. Kortom, lezen dat boek…
Nobel
