Category Archives: Literatuur

1984

Orwell, George – 1984

Fleur Visser

* * *     4 votes

1984 is een complexe, futuristische roman die is uitgegeven in 1949, speelt in 1984 en gaat over de samenleving zoals die in 1984 had kunnen zijn, zonder privacy en zonder geluk.
Eerst maar eens het verhaal: Winston Smith is ambtenaar op het Ministerie van Waarheid in Londen., waar hij alle krantenartikelen uit het verleden moet aanpassen aan het heersende beleid van De Partij: geschiedvervalsing dus. In een dagboek schrijft hij stiekem over de dictatuur waarin hij leeft, over De Partij die alleen de liefde erkent voor haar leider Big Brother aan wie Winston een grondige hekel heeft. Hij mag geen verkeerde dingen doen, zelfs niet anders denken want dat hebben ze door. Winston raakt verliefd op Julia en samen sluiten ze zich aan bij de ondergrondse verzetsbeweging. Beiden worden opgepakt en Winston verdwijnt in de cel waar hij gehersenspoeld wordt.

Als er één boek gebaseerd is op morele discussies dan is het 1984 wel. Het is bijna het hoofdthema van het boek. Het verhaal daagt je zelfs bijna uit om zelf direct een standpunt in te nemen over wat goed of fout is. Aan de ene kant laat Orwell vrij snel zien dat de Partij slecht is, maar er blijven toch momenten als een soort motief terugkomen waarmee hij probeert je mening ten opzichte van de Partij toch nog bij te stellen of aan te scherpen.
Is het realistisch? Zeker niet, al helemaal niet als je nagaat dat dit boek in 1949 geschreven is. Zou het realistisch kunnen worden? Het gekke is dat ik dat anno 2018 eerder zou geloven dan in de tijd waarin het boek is uitgebracht. Het lijkt wel of Orwell ergens toch een basis heeft gelegd voor wat er nu allemaal gaande is in de maatschappij (denk hierbij aan privacy-schending door middel van datagebruik). Je zou zomaar kunnen zeggen dat Facebook de Big Brother van nu is. Het gaat hier zeker om een heel vernieuwend boek, zélfs nog in deze tijd. Het is een soort zwarte weerspiegeling van wat de maatschappij zou kunnen zijn als we het echt gigantisch fout gaan aanpakken allemaal.

Ik raad iedereen oprecht aan om dit boek te lezen. Uiterst interessante personages en de vernieuwende ruimtes waarin het verhaal zich afspeelt maken dit een sterk boek, boeiend tot de laatste pagina. En beklemmend…

Leave a Comment

Filed under Boeken, eBooks, Fiction, Literatuur, Recensies

De Indiase bruid

Fossum, Karin – De Indiase bruid

* * * ½   3 votes

De 51-jarige Gunder Jomanns is een bescheiden, wat trage maar doelbewuste man. Hij woont in het rustige Noorse dorpje Elvestad, bezit een huis, een stuk land, een auto en geld op de bank alleen een vrouw ontbreekt. Daarvoor gaat hij naar India en ontmoet serveerster Poona. Het is liefde op het eerste gezicht. Ze trouwen in India en hij vertrekt naar huis om alles voor haar komst in orde te maken. Poona komt later, stapt in het vliegtuig maar wordt, eenmaal in Noorwegen, vermoord gevonden. Kapotgeslagen en achtergelaten tussen de bomen langs de Rijksweg terwijl Gunder naast het bed zit van zus Marie die een ernstig ongeluk heeft gehad, waardoor hij Poona niet kon afhalen. Inspecteur Konrad Sejer start een onderzoek in Elvestad waar de angst vanaf die tijd regeert. Bij de geringste aanwijzing richting een mogelijke dader zetten de inwoners de ‘verrader’ buiten spel, buiten de gemeenschap…

Een prachtig boek over de grilligheid van het leven, de mensen in een dorpje, een hechte gemeenschap waar je moeilijk doorheen komt. Een onverbiddelijk front, een nauwelijks te nemen horde waar inspecteur Sejer zich voorzichtig en doelgericht in beweegt. Hoofdpersonen zijn Gunder en zijn vermoorde vrouw Poona. Hoewel: door hun handelen wordt het verhaal gedragen. Echter door het hele boek heen, waaronder het onderzoek, geeft Fossum een geweldig staaltje psychologisch inzicht ten beste. In alle personen die de revue passeren krijgt de lezer een kijkje in hun gevoelsleven, hun angsten en twijfels, handelen en denken. Hun levens zijn een open boek. Fossum beschrijft iedereen in een toegankelijke, heldere stijl met begrip, compassie en mededogen hoe meedogenloos de werkelijkheid soms ook is. Dat maakt het een spannend maar ook een ontroerend en subtiel verhaal.

Leave a Comment

Filed under Boeken, eBooks, Fiction, Literatuur, Recensies, Thrillers

Het onzichtbare circus

Egan, Jennifer – Het onzichtbare circus

* * * ½   5 votes

De achttienjarige Phoebe is geobsedeerd door haar oudere zus Faith, die als hippie naar Europa vertrok en in Italië om mysterieuze redenen zelfmoord pleegt. Om erachter te komen wat er nu eigenlijk gebeurd is, reist Phoebe ook naar Europa. Met als routekaart de ansichtkaarten die haar zus indertijd stuurde, volgt ze haar spoor via Londen, Amsterdam, Berlijn en Parijs. Wanneer ze denkt aan opgeven, komt ze door toeval in München ‘Wolf’, de voormalige hippie-vriend van Faith, tegen. Hoewel Wolf ondertussen verloofd is met Carla en in Duitsland woont en werk, vertelt hij Phoebe veel over Faiths jaren in Europa. Toch heeft Phoebe het gevoel dat hij veel meer weet, maar niet alles vertelt. Wanneer ze besluit om verder te reizen naar Italië, besluit Wolf om met haar mee te gaan. Daar ontdekt ze een waarheid die veel dramatischer blijkt dan ze ooit kon vermoeden…

‘Het onzichtbare circus’ is een aangrijpende roman over de hechte band tussen twee zussen. Dit debuut boek van Jennifer Egan werd buitengewoon goed ontvangen. Toch is het geen gemakkelijk boek. Voortdurend schakelen we in het verhaal tussen heden en verleden, waarbij de huidige vragen waarmee Phoebe wordt geconfronteerd, teruggrijpen naar de periode van protesten en veranderingen waarin Faith langzaam maar zeker radicaliseerde. Egan geeft ons een goed tijdsbeeld van de omwenteling die ook nu nog doorwerkt in onze maatschappij, in het ontroerende persoonlijke perspectief van de hoofdpersoon. ‘Het onzichtbare circus’, een literaire (tijd)reis…

Leave a Comment

Filed under Boeken, eBooks, Fiction, Literatuur, Recensies

Terug naar huis

Evans, Harriet – Terug naar huis

* * * *   5 votes

Martha Winter, door haar man David Em genoemd, wil op haar tachtigste verjaardag een feest geven. Eigenlijk een soort receptie op zaterdag en op zondag een besloten diner, alleen voor haar directe familie, de drie kinderen en ‘aanhang’. Vijftig jaar hebben zij en haar echtgenoot David samen een perfect bestaan opgebouwd, zowel voor henzelf als voor hun gezin. In Winterfold, hun prachtige prachtige oude landhuis in de omgeving van Bath, komt de familie bij elkaar. Bill de arts, Florence, de excentrieke teruggetrokken academica en Daisy, het kind dat altijd al zo heel anders was dan de rest. Ze nemen hun eigen gezinnen mee voor wat toch wel een groots feest moet worden. Maar Martha heeft ook aangekondigd dat ze een groot familiegeheim wil onthullen, iets waarmee ze nu ze op leeftijd is, niet verder meer mee kan leven. Die avond wordt niet het grote feest wat de kinderen verwachten, maar het begin van een rampzalige periode in de voor de buitenwereld zo hechte familie… 

In ‘Terug naar huis’ laat Evans een zo op het oog respectabele en hechte familie langzaam maar zeker uit elkaar vallen. Ze schakelt tussen het verleden waarin de gebeurtenissen plaatsvonden, naar het heden waarin we zien en voelen hoe ze een verpletterende invloed hebben op het hele gezin van Martha en op de families van haar kinderen. Beetje bij beetje zien we de familie uiteenvallen na het overlijden van David en hoe Martha haar grip op de realiteit dreigt te verliezen. 

Harriet Evans is er in ‘Terug naar huis’ duidelijk niet op uit ons een modelfamilie: een liefhebbende familie ‘met wat dipjes’ voor te schotelen. In het laatste hoofdstuk wordt ons pas echt duidelijk waarom het huis zo belangrijk was voor Martha en David. ‘Terug naar huis’ is met zorg geschreven, leesbare literatuur.

Leave a Comment

Filed under Boeken, eBooks, Fiction, Literatuur, Recensies

Wees onzichtbaar

Isik, Murat – Wees onzichtbaar

* * * *   6 votes

Het is 1983. Na een verblijf van drie uitzichtloze jaren in Duitsland komen de vijfjarige gevoelige Metin en zijn oudere zusje met hun ouders wonen in de Bijlmermeerse flat Fleerde in Nederland. Het politiek asiel van de Turkse vader was in Duitsland afgewezen. De droom van de ouders – kinderen op vwo, daarna universiteit – moet worden verwezenlijkt; in Turkije was die droom kansloos. De vader is werkeloos, communist, zeer egocentrisch, smijt met geld voor eigen gerief en drinkt, nee: zuipt waarna hij regelmatig zijn vrouw en kinderen aftuigt. Metin en zijn zusje krijgen van moeder het advies zoveel mogelijk onzichtbaar te zijn. Metin doorloopt de basisschool redelijk goed en haalt zelfs het vwo. Daar wordt hij echter verschrikkelijk gepest en voelt zich een nul. Hij heeft het zwaar thuis door de vaak blinde razernij van pa, die niet wenst mee te bewegen met alles wat Nederlands is. Dan komt Turkse Kaya op zijn pad, een extraverte, beminnelijke jongeman die het liefst als een flierefluiter door het leven gaat. Hij komt voor Metin op, zet de pesters op hun nummer en trekt na het vwo de wereld rond. De zus van Metin studeert geneeskunde, Metin kiest uiteindelijk voor rechten. De inmiddels mondige kinderen vormen met de moeder een steeds sterker front tegen de vader.

Zeshonderd pagina’s telt het boek, opgesplitst in drie delen, die bestaan uit vele kleine hoofdstukken. Isik heeft een heldere, toegankelijke schrijfstijl. Moeiteloos schetst hij sferen als verdriet, hopeloosheid, eenzaamheid, moedeloosheid, vreugde, verliefdheid. Dat alles met humor en rake vergelijkingen. Het boek leest gemakkelijk ondanks de toch zware thema’s, die ter sprake komen. De struggle for life van immigranten enerzijds, de profiteurs van de staat anderzijds; het monddood maken van kinderen. Dat alles tegen de achtergrond van een aanvankelijk vooruitstrevende Bijlmer, die steeds meer verpaupert met werkeloosheid, criminaliteit en drugsgebruik.

Een boek waarvoor Murat Isik de Libris Literatuur Prijs 2018 ontving. Een boek dat echt iedereen kan lezen. Bewonderenswaardig, zo laagdrempelig geschreven en met een impact, die nog lang na-ijlt. Isik en zijn pen ontroeren, duidelijk zichtbaar.

Leave a Comment

Filed under Boeken, eBooks, Literatuur, Recensies

De winter voorbij

Allende, Isabel – De winter voorbij

* * * ½   6 votes

Lucía (60) komt uit Chili, woont in Brooklyn in een koud, nikserig souterrain met chihuahua Marcelo. Ze is alleenstaand, heeft dochter Daniëlla en geeft les op de universiteit in New York. Ze mist seks, romantiek en liefde.
Richard Bowmaster heeft 4 katten, een succesvolle academische carrière, schrijft haiku’s, speelt piano, is alleen, vreselijk gierig en bewoner-eigenaar van het pand en op de universiteit de baas van Lucía. Hij maakt in de snerpende kou een botsing met de jonge, illegale immigrante Evelyn uit Guatemala.
Evelyn heeft 2 broers die zijn vermoord door een bende, vader blijkt bigamist en is niet in beeld. Ze wordt opgevoed door haar grootmoeder. Er heerst een angstcultuur in het dorp en onder de bevolking. Evelyn is grotendeels haar spraakvermogen en eetlust kwijt door de gruwelijkheden, de armoede en corruptie in het land.
Door een bizar toeval kruisen de levens van Lucía, Richard en Evelyn elkaar en komen ze opgescheept te zitten met een lijk, een pistool en een auto waarvan ze zich als de wiedeweerga van moeten ontdoen. Het is steenkoud, zal het hun lukken uit handen van bendes, misdadigers en politie te blijven? En brengt deze absurde tocht hen nog iets positiefs?

Een fantastisch boek, rauw, humoristisch, tragisch, geëngageerd en ook positief.
Het verhaal speelt in deze tijd waarin Trump de macht grijpt. Belangrijkste thema is de ellende van de illegale immigranten in onze hedendaagse samenleving. Mensen die hun land ontvluchten dat geteisterd wordt door honger en terreur, door machtsmisbruikers met helse maatregelen tegen de arme bevolking, opstandelingen tegen hekken spijkeren en zichzelf verrijken. En hier gekomen gaat het misbruik van migranten door… Maar het is ook een verhaal over hoop: de winter gaat voorbij.
In het begin van het boek worden de drie hoofdpersonen beschreven. Als de idiote tocht aanvangt, wordt deze afgewisseld met de levensverhalen van de drie. Dat stremt het eigenlijke verhaal (dus heb ik deze apart gelezen). De karakters zijn uitstekend uitgewerkt, ook die van een aantal ‘bij-figuren’.
Het einde is wat zoetig. Ik vind dat wel oké. Naast het thema illegale immigranten geeft Allende ook het ouder worden een plaats, de aanvaarding ervan en het grijpen van een tweede kans. Allende geeft het goede voorbeeld. Op haar 75ste is zij weer een relatie aangegaan en – pikant detail – de uitverkorene lijkt volgens haar op Richard.

 

Leave a Comment

Filed under Boeken, eBooks, Fiction, Literatuur, Recensies